بایگانی

Archive for the ‘ویندوز’ Category

ساختن لوح فشردهٔ تصویری با DeVeDe

من تا همین چند وقت پیش فکر می‌کردم که هیچ نرم‌افزاری به جز Nero برای ساختن لوح‌های فشردهٔ تصویری (مانند VCD, DVD یا SVCD) وجود ندارد، یا اگر هم وجود دارد مثل Nero پولی است، یا حتی اگر هم پولی نباشد دست‌کم نرم‌افزار آزاد نیست!

ولی باز هم انگار اشتباه می‌کردم. نرم‌افزار آزادی کشف کرده‌ام به نام د-و-د (DeVeDe) که از شیر مادر هم حلال‌تر است 🙂 (یعنی مجوزش GPLv3 است) و به بهترین شکل با آن می‌شود هر جور لوح فشردهٔ تصویری ساخت. راستش چند وقت پیش با نسخهٔ آزمایشی (trial) یک نرم‌افزار پولی یک VCD ساخته بودم. ولی حالا همان VCD را با DeVeDe هم ساخته‌ام و می‌بینم که حاصل کار این برنامه هیچ‌کدام از نویزها و خرابی‌هایی را که در خروجی آن نرم‌افزار ۵۰ دلاری دیدم ندارد! یک شگفتی دیگر در دنیای نرم‌افزارهای آزاد!

چند تا از ویژگی‌های مهم DeVeDe را فهرست می‌کنم:

  • این برنامه می‌تواند هر پروندهٔ ویدیویی را که نرم‌افزار mplayer می‌تواند بخواند به عنوان ورودی بگیرد. اگر نرم‌افزار mplayer را بشناسید، می‌دانید که این یعنی تقریباً هر چیزی را می‌تواند تبدیل کند؛ از ویدیوهای سایت یوتیوب بگیرید تا فیلم‌هایی که با موبایلتان گرفته‌اید. گمان نکنم نرم‌افزارهای پولیِ دیگر از این نظر به گرد پای DeVeDe هم برسند.
  • این نرم‌افزار تنها image می‌سازد. خودتان باید با برنامهٔ دیگری آن را روی سی‌دی یا دی‌وی‌دی رایت کنید (در ویندوز مثلاً با این یا با این).
  • با این برنامه می‌توانید تقریباً همهٔ انواع مختلف لوح فشردهٔ تصویری را بسازید:
    • Video DVD
    • VideoCD – VCD
    • Super VideoCD – SVCD
    • China VideoDisc
    • DivX / MPEG-4
  • این نرم‌افزار هم نسخهٔ لینوکس دارد و هم نسخهٔ ویندوز.
  • با این برنامه می‌توانید برای DVDهای خود منو هم طراحی کنید.
  • این برنامه می‌تواند پردازنده‌های چندهسته‌ای را به طور بهینه‌ای برای افزایش سرعت تبدیل ویدیوها به‌کار ببرد.

نصب DeVeDe در لینوکس و ویندوز بسیار آسان است. برای ویندوز آن را از اینجا باربگیرید. در اوبونتو هم این نرم‌افزار در مخازن پیش‌فرض موجود است و با چند کلیک ساده نصب می‌شود.

Advertisements

نرم‌افزار (کدباز) ضدویروس ClamWin

با این که من که طرفدار پروپاقرص نرم‌افزارهای آزاد (کدباز) هستم، همیشه فکر می‌کردم در یک مورد خاص به نرم‌افزار آزاد نمی‌توان اعتماد کرد. آن یک مورد خاص هم نرم‌افزارهای ضدویروس هستند. زیرا این نرم‌افزارها باید هر روز و هر ساعت به‌روز شوند تا بتوانند ویروس‌های تازه را بشناسند. و از آن جا که نرم‌افزارهای آزاد را معمولاً برنامه‌نویسان داوطلب (بخوانید بیکار!) توسعه می‌دهند، این کار برایشان کم‌وبیش نشدنی است. زیرا کسی نیست که خرج زندگی‌شان را بدهد تا آن‌ها تمام‌وقت روی به‌روزکردن ضدویروس کار کنند.


ولی همین امشب نظرم دربارهٔ حرف‌های بالا عوض شد. خودم هم باورم نمی‌شود که جامعهٔ برنامه‌نویسان و کاربران نرم‌افزارهای آزاد دیگر این قدر قوی باشد. ولی انگار هست! امشب پس از آزمودن چندین ضدویروس معروف برای رهاشدن از دست ویروس تازه‌ای که به جان ویندوزم افتاده، و پس از این که کم‌کم به فکر نصب دوبارهٔ ویندوز افتاده بودم، با بی‌میلی نرم‌افزار ضدویروس ClamWin را نصب کردم. این نرم‌افزار کدباز و رایگان است و بدون حمایت مالی هیچ شرکتی نوشته و به‌روز می‌شود. اجرایش کردم تا ببینم می‌تواند ویروسم را بشناسد و بکشد یا نه. نتیجه‌اش را دیگر حدس زده‌اید!

همین الان ClamWin دارد همهٔ کپی‌های آن ویروس نامرد را که در تمام دیسک سختم پخش شده است، می‌کشد و راحتم می‌کند! برایم خیلی عجیب است که ClamWin ویروس را شناخته است، ولی AVG Security Suite و NOD32 AntiVirus نشناختندش.

آهای برنامه‌نویسان بیکار و نیک‌خواه سراسر دنیا که کدهایتان را به دیگران می‌دهید! من برنامه‌نویس نیستم، ولی همهٔ شما را دوست دارم!!

ده دلیل مهم برای استفاده نکردن از اوبونتو

f 27, 2008 2 دیدگاه

مدتی است که من با اوبونتو کار می‌کنم و واقعاً از آن خوشم می‌آید. ولی آدم‌های زیادی را می‌شناسم که هنوز با ویندوز کار می‌کنند. در این‌جا می‌خواهم ده دلیل محکم بیاورم که چرا نباید اوبونتو را به کار ببرید. وقتی دوستان اوبونتوکار شما درباره‌اش با شما حرف می‌زنند، شما باید چند دلیل داشته باشید که چرا ویندوز را ترجیح می‌دهید.

۱. شما همیشه یک محصول جدید را چشم‌بسته می‌پذیرید

ما همیشه حرف بعضی‌ها را که برای محصولی که واقعاً به دردمان نمی‌خورد تبلیغ می‌کنند باور می‌کنیم. اصلاً چرا باید بتوان یک سیستم‌عامل را پیش از نصب از روی سی‌دی بالا آورد و کارش را دید؟ بهشان بگویید که شما به هیچ تضمینی نیاز ندارید؛ هر چه که به شما بدهند، همان طور که هست می‌پذیرید و نصب می‌کنید.

۲. نصب نرم‌افزارهایش زیادی آسان است

در اوبونتو فقط باید Synaptic را اجرا کنید و کنار برنامه‌هایی که می‌خواهید نصب شوند تیک بزنید. بعد هم دکمهٔ Apply را فشار دهید. ولی وقتی شما در اینترنت دنبال نرم‌افزار می‌گردید، وقتی فایل زیپ را باز می‌کنید، وقتی همهٔ برنامه‌های دیگر را می‌بندید تا یک فایل exe را اجرا کنید، آن وقت‌ها حس عجیبی دارید. برای همین بلافاصله Windows Update را اجرا می‌کنید تا ببینید همه چیز سرجایش است و خیالتان راحت می‌شود.

۳. امنیتش زیادی بالاست، ویروس‌هایش خیلی کم‌اند

آنتی‌ویروس‌ها حس گرم خاصی به شما می‌دهند و در ضمن نمی‌گذارند رایانهٔ شما آنقدری که باید سریع باشد. کندکردن سرعت رایانهٔ شما باعث می‌شود انتظار دیگران از شما کمتر شود. خیلی بد است که رایانهٔ آدم با ویروس و جاسوس‌افزار کند نشود، و بدتر این که وقتی آدم رایانه‌اش را روشن می‌کند، ویروس‌ها همه چیز را به هم نریزند. از آن گذشته، اگر شما بتوانید کار مفید بیشتری با رایانهٔ خود بکنید، ممکن است در شغل خود ترفیع بگیرید. آن وقت یافتن راهی که چه‌طور می‌توان این پول اضافه را خرج کرد، برای خودش مصیبتی است.

۴. هیچ نرم‌افزار آفیس گران‌قیمتی ندارد

شما همیشه دوست دارید با یک نرم‌افزار پولی که قیمتش بالای ۴۰۰ دلار است کار کنید. نرم‌افزار اُپن‌آفیس یک توطئهٔ کمونیستی باید باشد. چه اهمیتی دارد که ممکن است چندسال دیگر در ایران هم حقوق نرم‌افزار اجباری شود و استفادهٔ غیرقانونی از نرم‌افزارهای پولی جرم به حساب بیاید؟ خرج زن و بچهٔ بیل گیتس را آن وقت کی بدهد؟

۵. راحتی زیاد در استفاده

سیستم‌عاملی که رایگان باشد، اصلاً خوب نیست. شما همیشه دوست دارید سیستم‌عامل خود را رجیستر کنید تا مطمئن باشید که «اصل» است. فرایند رجیسترکردن حس خوب امنیت به شما می‌دهد و باعث می‌شود مدام برایتان ایمیل بفرستند که بیایید نسخه‌های تازهٔ نرم‌افزار پولی ما را هم بخرید.

۶. نرم‌افزارهای رایگانش خیلی زیاد است

چرا آدم باید در برگزیدن نرم‌افزار حق انتخاب داشته باشد؟ چرا نباید کسی به آدم بگوید فقط همین کار را بکن؟ چرا باید از اپن‌آفیس، فایرفاکس، آودسیتی و گیمپ استفاده کنیم، در حالی که می‌توان یک سی‌دی نرم‌افزار خرید و همهٔ برنامه‌های قفل‌شکسته‌اش را نصب کرد؟

۷. راهنماهایش بیش از حد کامل است

شما بدتان می‌آید که نرم‌افزارهایتان راهنماهای خوب و قابل جستجو داشته باشند. (چند وقت پیش می‌خواستم کارت شبکه‌ام را راه بیندازم؛ به سایت http://help.ubuntu.com رفتم و در آن‌جا دست‌کم سه روش آسان برای این کار یاد گرفتم.) شما همیشه دوست دارید برای یادگرفتن کار با نرم‌افزارهایتان در کلاس‌های آموزشی شرکت کنید.

۸. پشتیبانی و رفع اشکال در هر لحظه

کجایش خوب است که آدم به انجمن‌های فارسی اوبونتو برود و سؤالش را بپرسد تا بلافاصله کسی مشکلش را حل کند؟ همیشه راه بهتر این است که منتظر باشیم تا کسی از شرکت فروشنده بیاید و همه چیز را پاک کند و از نو نصب کند. این حس تازگی بعد از پاک‌شدن همیشه بهتر است.

۹. تنوع محیط‌های گرافیکی‌اش زیاد است

می‌دانم که شما دوست دارید با نسخه‌های مختلف ویندوز ویستا کار کنید که هرکدام فرق‌های کوچکی با هم دارند و در عوض تمام حافظهٔ RAM شما را اشغال می‌کنند. در اوبونتو شما می‌توانید با محیط گنوم کار کنید، یا اگر دلتان نخواست، به جایش کوبونتو را نصب کنید که محیط کِی‌دی‌ای دارد. واقعاً چرا مدارس باید بتوانند روی رایانه‌های خود اِدوبونتو را نصب کنند که به طور ویژه برای محیط‌های آموزشی طراحی شده است؟ معمولاً کاربرانی که رایانه‌شان قدیمی‌تر است، زوبونتو را نصب می‌کنند که سریع‌تر اجرا می‌شود. اصلاً چرا چنین کسانی باید بتوانند با رایانه‌های قدیمی‌شان کار کنند؟ مگر رایانه و اینترنت فقط مال بچه‌پولدارهایی که رایانه‌های گران‌قیمت دارند نیست؟

۱۰. جلوه‌های سه‌بعدی‌اش خیلی زیاد است

شما هیچ وقت جلوه‌های سه‌بعدی را در سیستم‌عامل خود دوست نداشته‌اید. چرا باید بتوان چند دسکتاپ داشت که هرکدام روی یک وجه مکعب هستند و می‌چرخند؟ یا پنجره‌هایی که کش می‌آیند و مثل فنر می‌پرند؟ همیشه بهتر است که ظاهر سیستم مثل ویندوز ویستا ساده باشد، تا دیگران ما را به خودنمایی متهم نکنند.

منبع: ترجمهٔ آزادی از

Top 10 Reasons not to Use Ubuntu

خواندن و نوشتن نامه‌های الکترونیکی با تاندربرد

f 20, 2008 2 دیدگاه

کاری که بیشتر ما به آن عادت داریم این است که به سایت جی‌میل یا یاهو برویم و نامه‌های خود را در آن‌جا ببینیم و به آن‌ها پاسخ دهیم. ولی در اینجا می‌خواهم روش دیگری را برای خواندن و نوشتن و مدیریت نامه‌های الکترونیکی معرفی کنم که خودم به تازگی تجربه‌اش کرده‌ام و متوجه خوبی‌های بسیار زیادش نسبت به روش متعارف شده‌ام. منظورم خواندن و به طور کلی مدیریت نامه‌ها با ابزارهایی مانند نرم‌افزار تاندربرد است.

تاندربرد همزاد نرم‌افزار فایرفاکس است. هر دو را بنیاد موزیلا با همکاری جامعهٔ برنامه‌نویسان علاقه‌مند از سراسر جهان می‌نویسد. ویژگی مهم تاندربرد، درست مثل فایرفاکس، امنیت بسیار زیاد آن است.

تاندربرد چیست؟

تاندربرد نرم‌افزاری است که با آن می‌توانید نامه‌های الکترونیکی خود را بگیرید، بخوانید، و مدیریت کنید. با تاندربرد نسخه‌ای از نامه‌های الکترونیکی شما در رایانهٔ خودتان هم دخیره می‌شود؛ بنابراین حتی وقتی که به اینترنت وصل نیستید نیز می‌توانید آن‌ها را بخوانید و با آرامش به آن‌ها پاسخ دهید. می‌توانید چندین نامه را بنویسید و آمادهٔ فرستادن نگه دارید؛ بعد به اینترنت وصل شوید تا تاندربرد همهٔ آن‌ها را برایتان بفرستد.

از این گذشته، تاندربرد امکانات بسیار زیادی برای مدیریت نشانی‌های پست الکترونیکی دوستانتان در اختیار می‌گذارد. همچنین با تاندربرد می‌توانید ویژگی‌های نامه‌ای را که می‌نویسید به دقت و با جزئیات تنظیم کنید؛ مثلاً نامه‌های خود را به صورت اچ‌تی‌ام‌ال یا متن ساده بفرستید. ویژگی نامه‌های اچ‌تی‌ام‌ال این است که می‌توان متن آن‌ها را قالب‌بندی کرد، یا حتی در متن نامه عکس گذاشت و… سایر ویژگی‌های تاندربرد را می‌توانید در وب‌گاهش بخوانید.

راهنمای نصب و تنظیمات

بارگیری و نصب تاندربرد دشوار نیست. حجم نسخهٔ فعلی آن تنها ۶٫۴ مگابایت است که از اینجا می‌توانید بگیریدش.

اگر با جی‌میل کار می‌کنید، نخست باید در تنظیمات جی‌میل‌تان گزینهٔ POP3 را تیک بزنید (روی Setting کلیک کنید). فقط می‌ماند تنظیم تاندربرد که آن را تقریباً می‌توانید چشم‌بسته انجام دهید (!): کافی است نام کاربری و گذرواژه (password) خود را به تاندربرد بدهید تا نامه‌هایتان را برایتان بیاورد.

تنظیم تاندربرد برای یاهو کمی دشوارتر است، زیرا در اصل یاهو به کاربرانش اجازهٔ استفاده از برنامه‌هایی چون تاندربرد را نمی‌دهد (یعنی این سرویس در یاهو رایگان نیست و باید برایش به یاهو پول بدهید). ولی برنامه‌ای نوشته شده به نام YPOPS که مشکل را حل می‌کند. باید این برنامه را بگیرید و نصب کنید و بعد تنظیمات تاندربرد را با توجه به راهنمای YPOPS انجام دهید. صدبار گفته‌ام، با یاهو کار نکنید! اگر یک بار جی‌میل را بیازمایید، خواهید دید که کار با جی‌میل به سختی‌های عوض‌کردن نشانی‌تان می‌ارزد.

داشت یادم می‌رفت که بگویم تاندربرد هم مانند فایرفاکس، هم در ویندوز، هم در لینوکس و هم در مک اواس کار می‌کند.

امیدوارم از کار با این نرم‌افزار مفید لذت ببرید!

پی‌دی‌اف‌ساز

f 20, 2008 6 دیدگاه

برنامهٔ «پی‌دی‌اف‌ساز» (PDFCreator) برنامه‌ای برای ساختن پرونده‌های پی‌دی‌اف (pdf) در محیط ویندوز است. این برنامه هم مانند همهٔ نرم‌افزارهای دیگری که این‌جا معرفی می‌شوند، آزاد و رایگان است. کیفیت پی‌دی‌اف‌هایی که پی‌دی‌اف‌ساز می‌سازد هم‌مرتبه با بهترین نرم‌افزارهای همانندش (مانند ادوبی اکروبات) است. این برنامه یک ویژگی بسیار خوب نیز دارد که «ادوبی اکروبات» ندارد: این برنامه به طور پیش‌فرض همهٔ قلم‌ها (fontها) را به پروندهٔ پی‌دی‌اف می‌افزاید. بعضی از نسخه‌های اکروبات به طور پیش‌فرض این کار را نمی‌کنند و در نتیجه بعضی‌ها ممکن است نتوانند خروجی آن‌ها را ببینند. ولی اگر پی‌دی‌اف‌هایتان را با «پی‌دی‌اف‌ساز» بسازید، این مشکل پیش نخواهد آمد.
حجم این برنامه هم بسیاربسیار کمتر از ادوبی اکروبات است. پی‌دی‌اف‌ساز حدود ۱۲ مگابایت حجمش است، در حالی که نسخه‌ای از ادوبی اکروبات که می‌تواند پی‌دی‌اف بسازد چندصدمگابایت حجم دارد. از آن گذشته، اکروبات بسیار گران است (چندصد دلار) و برای به‌کاربردن آن باید پول هنگفتی بپردازیم (یا دزدی هنگفتی مرتکب شویم) ولی پی‌دی‌اف‌ساز واقعاً رایگان است.

روش کار با پی‌دی‌اف‌ساز

ساختن پی‌دی‌اف با این برنامه بسیار آسان است. پس از نصب، یک چاپگر مجازی روی رایانهٔ شما ساخته می‌شود. از هر پرونده‌ای که می‌خواهید پی‌دی‌اف بسازید، کافی است آن را در برنامهٔ مخصوص به خودش باز کنید و سپس آن را با چاپگر پی‌دی‌اف‌ساز چاپ کنید؛ یعنی مثلاً از منوی File گزینهٔ Print را برگزینید و گزینهٔ Printer را روی PDFCreator تنظیم کنید و پروندهٔ خود را چاپ کنید. با این کار پنجره‌ای باز می‌شود که می‌پرسد پی‌دی‌اف خود را می‌خواهید با چه نامی ذخیره کنید، و پی‌دی‌اف شما را می‌سازد. به همین آسانی!

اصلاً پی‌دی‌اف چیست و به چه درد می‌خورد؟

پی‌دی‌اف (pdf) سرنام عبارت Portable Document Format و نام قالبی برای ذخیرهٔ پرونده‌های متنی و تصویری است. این قالب را شرکت ادوبی (Adobe Systems) اختراع کرده و امروزه به عنوان استانداردی برای توزیع پرونده‌ها به گستردگی به کار می‌رود.
اگر شما دانش‌آموز یا دانشجو باشید، پی‌دی‌اف به احتمال زیاد به دردتان خواهد خورد. مثلاً وقتی قرار است متنی را به عنوان پروژهٔ درسی در رایانهٔ خود تایپ کنید و به استادتان تحویل دهید، بهتر است که در پایان پروندهٔ خود را به قالب پی‌دی‌اف تبدیل کنید. این کار باعث می‌شود که نوشتهٔ شما در همهٔ رایانه‌ها همان طوری که شما در رایانهٔ خود می‌بینید دیده شود و نوشته‌هایش به هم نریزد.

راهنمای نصب بی‌خطر اوبونتو در کنار ویندوز

f 27, 2008 19 دیدگاه

نسخهٔ قابل چاپ این نوشته

نشان اوبونتو

بزرگ‌ترین مشکل در نصب اوبونتو برای تازه‌واردان این است که نکند ویندوزشان به هم بریزد یا فایل‌های حساس‌شان پاک شود. این نگرانی هم کاملاً منطقی است، زیرا اوبونتو هرچه‌قدر هم که قدرتمند و حرفه‌ای باشد، متفاوت از ویندوز است و نمی‌توان از کسی که سال‌هاست با ویندوز کار کرده انتظار داشت که یک‌شبه اوبونتو را نصب کند و از آن به بعد همهٔ کارهایش را با اوبونتو انجام دهد.

در این نوشته، یادمی‌گیرید که چه طور اوبونتو و ویندوز را همزمان روی کامپیوترتان داشته باشید، بدون این که ویندوزتان یا هیچ‌یک از فایل‌هایتان آسیبی ببیند. امیدوارم که این راهنما به کارتان بیاید. پیش از انجام دستورات این راهنما، دست‌کم یک بار آن را با دقت تا پایان بخوانید.

من دربارهٔ شما چه می‌اندیشم؟

من نمی‌توانم نصب اوبونتو را به یک نوزاد شش‌ماهه بیاموزم. برای این که از اول گربه‌ها را دم درِ حجله بکشیم، من فرض می‌کنم که شما چند مهارت پایه‌ای در کار با کامپیوترها را دارید. اگر این‌ها را می‌دانید، امیدوار باشید که بتوانید تا پایان این راهنما را انجام دهید و به نتیجهٔ پایانی برسید.

  • شما می‌دانید که چه‌طور کامپیوتر را روشن و خاموش کنید. می‌دانید که چه‌طور یک لوح‌فشرده (سی‌دی) را در کامپیوتر بگذارید.
  • شما تا حالا با سیستم‌عامل ویندوز کار کرده‌اید. می‌دانید که برای دیدن محتویات یک سی‌دی باید چه‌کار کنید.
  • شما تا حالا در ویندوز خودتان برنامه‌های تازه نصب کرده‌اید (مثلاً برنامهٔ آفیس، فایرفاکس، بازی، یا هر برنامهٔ دیگری).
  • شما می‌دانید که پارتیشن یعنی چه. می‌دانید که دیسک سخت (یا همان هارد) کامپیوتر شما می‌تواند به چند پارتیشن (درایو) تقسیم شود. و می‌دانید که کامپیوتر شما الان چند پارتیشن دارد و ظرفیت هرکدام چندگیگابایت است.

شما از من چه می‌خواهید؟

قرار نیست با خواندن این نوشته شما کاملاً به اوبونتو مسلط شوید و بتوانید همهٔ کارهایی را که در ویندوز انجام می‌دادید، اینجا هم انجام دهید. این راهنما شما را فقط تا این‌جا پیش خواهد برد:

  • در پایان شما کامپیوتری خواهید داشت که هم ویندوز و هم اوبونتو روی آن نصب است و کار می‌کند.
  • هر بار که کامپیوترتان را روشن می‌کنید، منویی می‌بینید که از شما می‌پرسد که می‌خواهید ویندوز بالا بیاید یا اوبونتو، و شما باید یکی از این دو را برگزینید.
  • هیچ‌کدام از فایل‌های قدیمی شما پاک نشده‌اند. هنوز می‌توانید موسیقی‌های محبوب‌تان را بشنوید و فیلم‌های زیبای‌تان را ببینید.
  • هیچ‌کدام از تنظیم‌های ویندوزتان به هم نریخته است. ویندوز شما درست به همان شکل قبلی کار می‌کند.
  • پنج گیگابایت (5GB) از حافظهٔ دیسک سخت شما اشغال شده است.

چه چیز باید داشته باشید؟

برای نصب اوبونتو باید دست‌کم این چیزها را داشته باشید:

  • یک کامپیوتر شخصی. کامپیوتری که مال خودتان باشد تا اگر فرایند نصب حدود یک روز طول کشید، مشکلی برای کسی پیش نیاید (البته برای من معمولاً بیشتر از ۴۵ دقیقه طول نمی‌کشد). روی کامپیوتر باید ویندوز XP نصب باشد و بتوان با آن کار کرد.
  • سی‌دی (CD) یا دی‌وی‌دی (DVD) اوبونتو. این راهنما دست‌کم برای نسخه‌های 7.04 و 7.10 و 8.04 اوبونتو کار می‌کند.
  • دست‌کم پانصد و دوازده مگابایت (512MB) حافظه (RAM). اگر بیشتر باشد که چه بهتر.
  • دیسک سخت (هارد) با ظرفیت دست‌کم ده گیگابایت (10GB) که یکی از پارتیشن‌های آن دست‌کم شش گیگابایت فضای خالی داشته باشد.

و مهم‌تر از همه، مهم‌تر از همه، مهم‌تر از همه

  • صبر، حوصله، و دقت. هیچ کاری را با شتاب انجام ندهید، به‌ویژه نصب‌کردن اوبونتو را.

آغاز کار

  1. پشتیبان بگیرید. هرچند که قرار است با پیروی از این راهنما به داده‌های شما هیچ آسیبی نرسد، ولی باز هم پیشنهاد می‌کنم اگر دادهٔ خیلی حساسی روی کامپیوترتان دارید، پیش از نصب اوبونتو یک نسخه از آن را روی سی‌دی یا دیسکت یا حافظهٔ فلش کپی کنید. منظورم از دادهٔ خیلی حساس فایل‌های موسیقی‌تان نیست؛ منظورم پروژهٔ درسی‌تان است که چندروز است روی آن کار کرده‌اید و فردا باید تحویل بدهیدش.

  2. کامپیوتر را روشن کنید تا ویندوز بالا بیاید. حالا کامپیوتر را ری‌استارت (restart) کنید. در همین بین سی‌دی اوبونتو را هم در درایو بگذارید تا وقتی کامپیوتر دوباره می‌خواهد بالا بیاید سی‌دی اوبونتو هم در درایو باشد.

  3. حالا باید کامپیوتر را با سی‌دی اوبونتو «بالا بیاورید» (یعنی بوت کنید). در بیشتر موارد خودبه‌خود این اتفاق می‌افتد. نشانه‌اش این است که دیگر ویندوز را نمی‌بینید و به جایش، نشان اوبونتو پدیدار می‌شود. این یعنی کامپیوتر سی‌دی اوبونتو را شناخته و موقتاً ویندوز را بی‌خیال شده و از روی سی‌دی بالا آمده است. اگر این طور نشد و دوباره ویندوز بالا آمد، باید تنظیمات بایوس کامپیوتر را تغییر دهید و به کامپیوتر بگویید که پیش از بالاآوردن ویندوز، روی درایو سی‌دی به دنبال سیستم‌عامل بگردد. برای انجام این تنظیمات از شخص باتجربه‌تری کمک بگیرید.
    نخستین پنجره‌ای که پس از بالاآوردن کامپیوتر با اوبونتو خواهید دید.

  4. در نخستین پنجره‌ای که پس از بالاآمدن اوبونتو پدیدار می‌شود، چند گزینه هست. شما باید همان گزینهٔ پیش‌فرض (اولین گزینه) را برگزینید و کلید Enter را بزنید. اولین گزینه این است: Start or install Ubuntu. با این کار اوبونتو از روی سی‌دی اجرا می‌شود. کمی باید صبر کنید تا اوبونتو از روی سی‌دی کاملاً اجرا شود.

  5. پس از چند دقیقه، یک سیستم‌عامل کامل را روبه‌روی خود می‌بینید. این همان اوبونتو است! شما می‌توانید کاملاً با این سیستم کار کنید و برنامه‌هایش را بیازمایید. ولی هنوز هیچ چیز نصب نشده و هیچ تغییری در سیستم شما داده نشده است. همه چیز دارد از روی سی‌دی اجرا می‌شود. اگر از نصب اوبونتو منصرف شده‌اید، هنوز دیر نشده است: اگر از این محیط خارج شوید و سی‌دی را بیرون بیاورید، دوباره همه‌چیز مثل روز اول می‌شود. دوباره ویندوز بالا می‌آید و کامپیوتر هیچ چیز از اوبونتو به خاطرش نخواهد آمد. شگفت‌انگیز است، نه؟ به این پدیده، سیستم‌عامل زنده (live) می‌گویند.

  6. روی دسکتاپ این محیط جدید، گزینه‌ای به نام Install می‌بینید. این همان چیزی است که اوبونتو را به طور دائمی نصب می‌کند. ولی فعلاً ما با آن کاری نداریم. پیش از آن باید پارتیشن‌های کامپیوترتان را برای نصب اوبونتو آماده کنید. از منوی بالای صفحه، گزینهٔ System، از آن‌جا گزینهٔ Administration و سپس Partition Editor را برگزینید.
    پنجرهٔ برنامهٔ Partition Editor. هرکدام از پارتیشن‌ها به شکل یک مستطیل نمایش یافته‌اند.

  7. در پنجره‌ای که ظاهر می‌شود، همهٔ پارتیشن (درایو)های کامپیوترتان نشان داده می‌شود. حالا باید حدود پنج گیگابایت فضای خالی برای نصب اوبونتو تدارک ببینیم. قرار بود که یکی از پارتیشن‌های کامپیوتر شما دست‌کم شش گیگابایت فضای خالی داشته باشد. روی مستطیل مربوط به آن پارتیشن در این پنجره کلیک راست کنید و گزینهٔ Resize/Move را برگزینید. بعد آن پارتیشن را کوچک کنید تا پنج گیگابایت در انتهای آن آزاد شود. کارمان با این برنامه تمام شد. حالا دکمهٔ Apply را بفشارید تا تغییرات شما واقعاً روی دیسک انجام شود.

  8. حالا روی آیکون Install روی دسکتاپ، دوبار کلیک کنید تا برنامهٔ نصب اوبونتو اجرا شود. فرایند نصب بسیار ساده است. کافی است که شما پی‌درپی دکمهٔ Next را بفشارید. هر جا هم که لازم بود، اطلاعاتی را که از شما می خواهد وارد کنید؛ مثلاً باید کشور ایران را روی نقشه برگزینید و زبان دلخواه خود را انتخاب کنید و برای خود یک نام کاربری (username) و گذرواژه (password) تعیین کنید. تا این که می‌رسید به پنجرهٔ پارتیشن‌بندی. در این پنجره باید تعیین کنید که اوبونتو روی کدام پارتیشن نصب شود. در این مرحله (که مهم ترین مرحلهٔ نصب اوبونتوست) باید این گزینهٔ را برگزینید: Use largest continuous free disk space. معنی‌اش این است که اوبونتو روی بیشترین فضای خالیِ پیوستهٔ موجود در دیسک نصب می‌شود؛ یعنی همان پنج گیگابایتی که شما در مراحل پیش آزاد کرده بودید. اوبونتو در این فضای خالی دو تا پارتیشن جدید می‌سازد و آن‌ها را مطابق سلیقهٔ خودش فرمت می‌کند. خیالتان راحت باشد که فرمت‌کردن این دو پارتیشن هیچ آسیبی به بقیهٔ فایل‌هایتان نمی‌زند.

  9. بازهم دکمهٔ Next را بفشارید. در یکی از مراحل بعدی، اوبونتو به شما می‌گوید که اگر دلتان بخواهد، می‌توانید تنظیمات ویندوزتان را به طور خودکار به اوبونتو منتقل کنید؛ یعنی مثلاً کاری کنید که عکس پس‌زمینهٔ اوبونتو همان عکس پس‌زمینهٔ ویندوزتان باشد. برگزیدن یا برنگزیدن این گزینه فرق مهمی ایجاد نمی‌کند. هر کاری که دلتان خواست بکنید.

  10. در پایان، یک بار همهٔ تنظیمات را نشان می‌دهد تا شما مرور کنید. با فشردن کلید Install فرایند نصب آغاز می‌شود. از اینجا به بعد می‌توانید حدود نیم ساعت منتظر بنشینید تا همهٔ فایل‌های لازم روی دیسک شما کپی شود و اوبونتو به طور دائمی روی کامپیوترتان نصب شود. پس از پایان نصب، کامپیوتر را ری‌استارت کنید.

  11. اگر همه‌چیز درست پیش رفته باشد، با راه‌اندازی دوبارهٔ کامپیوتر، باید صفحهٔ سیاهی را ببینید که در آن سه گزینه مربوط به اوبونتو و یک گزینه مربوط به ویندوز وجود دارد. برای رفتن به اوبونتو روی گزینهٔ اول Enter می‌زنید. اگر هم می‌خواهید به ویندوز بروید، گزینهٔ آخر، یعنی ویندوز را برمی‌گزینید.

  12. الان شما یک اوبونتو دارید که آمادهٔ کارکردن است. می‌توانید از منوی Places، گزینهٔ Home را برگزینید و از آن‌جا به پوشهٔ Examples بروید. در این پوشه، نمونه‌ای از انواع فایل‌ها است که می‌توانید بازشان کنید تا با برنامه‌های اوبونتو بیشتر آشنا شوید. یک فیلم کوتاه و یک موسیقی نمونه هم در این پوشه هست.

توصیه‌های پس از نصب

  • این یک سیستم کاملاً تازه است. برای این که بتوانید کارهای روزمره‌تان را با آن انجام دهید، شاید لازم باشد که برنامه‌های گوناگونی نصب کنید یا امکانات زبان فارسی را به آن بیفزایید یا هزار کار دیگر. این راهنما دربارهٔ این کارها توضیح نمی‌دهد، ولی سایت‌های زیادی هست که شما را در این باره به زبان فارسی راهنمایی می‌کنند. مثلاً سایت «هزاردستان» به نشانی www.hezardastan.org پر است از راهنمایی‌های مفید برای کاربران تازه‌کار اوبونتو.
  • کاربران باتجربهٔ اوبونتو معمولاً خیلی خوب به پرسش‌های تازه‌کاران پاسخ می‌دهند (مثل من که نشسته‌ام و این راهنما را برای شما نوشته‌ام). اگر پرسشی دربارهٔ چیزی داشتید، با یک جستجوی ساده در اینترنت معمولاً به پاسخ خود می‌رسید. اگر خواندن نوشته‌های انگلیسی برایتان آسان است، کارتان خیلی زودتر راه می‌افتد. حتی می‌توانید در انجمن کاربران ایرانی اوبونتو به نشانی http://www.ubuntu-ir.org عضو شوید و پرسش خود را آن‌جا بنویسید. معمولاً کسی هست که شما را راهنمایی کند.
  • احتیاط! اگر قرار است که به طور مرتب بین ویندوز و اوبونتو جابه‌جا شوید، توصیهٔ اکید می‌کنم که ویندوز یا اوبونتو را Hibernate نکنید، بلکه به طور کامل Shut Down کنید. وگرنه، ممکن است فایل‌هایی که در یکی از این دو سیستم باز هستند، در سیستم دیگر دیده نشوند و بعد به طور کامل پاک شوند.

تکذیب‌نامه

این راهنما فقط برای کمک به شما در نصب اوبونتو نوشته شده است. من شخصاً بارها با این روش اوبونتو را روی کامپیوتر خودم و دوستانم نصب کرده‌ام و هیچ‌گاه مشکلی پیش نیامده است. با این حال، من هیچ مسئولیتی را در قبال پاک‌شدن اطلاعات کامپیوتر شما نمی‌پذیرم. شما با مسئولیت خودتان از این راهنما پیروی می‌کنید. بهتر است که شما همیشه از داده‌های خود یک نسخهٔ پشتیبان داشته باشید تا اگر پیشامد بدی رخ داد، زیانِ جبران‌ناپذیری نبینید.

دسته‌ها:ویندوز, اوبونتو