Archive

Archive for the ‘نرم‌افزار’ Category

ماجراهای من و قلم فارسی آزادِ گنو

یه قلمی هست به نام FreeFont که مال پروژهٔ گنو (GNU) است. این قلم خیلی کامله، یعنی شکل نویسه‌های خیلی‌خیلی از زبون‌ها رو در خودش داره. یعنی اگه این قلم رو داشته باشید، خیلی بعیده که نوشته‌ای رو به شکل مربع‌مربع ببینید. حتی اگر اون نوشته چینی و ژاپنی و کره‌ای و مغولی و بنگالی باشه.

حالا مشکل این قلم اینه که نویسه‌های فارسی (و عربی) بسیار زشتی داره! نمی‌دونم نویسه‌های فارسیِ این قلم رو کی طراحی کرده بود، ولی هر کی که بود انگار می‌خواست از همهٔ کسانی که به این خط می‌نویسند انتقام بگیره! شاید هم نویسه‌های فارسی رو از قلم‌های آزاد گوناگونی که اون زمان در دسترس بود کپی کرده بودند و نتیجه اون شده بود.

از نوروز امسال، من سعی کردم کمی نویسه‌های فارسی این قلم رو بهبود بدم. با مسئول قلم در پروژهٔ گنو تماس گرفتم و با نرم‌افزار فونت‌فورج اشکال‌های خیلی تابلوی قلم رو رفع کردیم. الان وضع کمی بهتر شده و فکر می‌کنم بشه بهش گفت یک قلم (زشت) فارسی! نمونه‌های قلم رو می‌گذارم این‌جا تا کمی از تفاوت‌ها رو ببینید:

نمونهٔ نوشتهٔ فارسی با نسخه‌های گوناگون قلم آزاد گنو

راستی، نوشته‌ای که در تصویر بالا می‌بینید مادهٔ یکم از اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر است. انگار رسم است که طراحان قلم برای نمایش قلم تازهٔ خود این جمله را می‌نویسند.

ساختن لوح فشردهٔ تصویری با DeVeDe

من تا همین چند وقت پیش فکر می‌کردم که هیچ نرم‌افزاری به جز Nero برای ساختن لوح‌های فشردهٔ تصویری (مانند VCD, DVD یا SVCD) وجود ندارد، یا اگر هم وجود دارد مثل Nero پولی است، یا حتی اگر هم پولی نباشد دست‌کم نرم‌افزار آزاد نیست!

ولی باز هم انگار اشتباه می‌کردم. نرم‌افزار آزادی کشف کرده‌ام به نام د-و-د (DeVeDe) که از شیر مادر هم حلال‌تر است 🙂 (یعنی مجوزش GPLv3 است) و به بهترین شکل با آن می‌شود هر جور لوح فشردهٔ تصویری ساخت. راستش چند وقت پیش با نسخهٔ آزمایشی (trial) یک نرم‌افزار پولی یک VCD ساخته بودم. ولی حالا همان VCD را با DeVeDe هم ساخته‌ام و می‌بینم که حاصل کار این برنامه هیچ‌کدام از نویزها و خرابی‌هایی را که در خروجی آن نرم‌افزار ۵۰ دلاری دیدم ندارد! یک شگفتی دیگر در دنیای نرم‌افزارهای آزاد!

چند تا از ویژگی‌های مهم DeVeDe را فهرست می‌کنم:

  • این برنامه می‌تواند هر پروندهٔ ویدیویی را که نرم‌افزار mplayer می‌تواند بخواند به عنوان ورودی بگیرد. اگر نرم‌افزار mplayer را بشناسید، می‌دانید که این یعنی تقریباً هر چیزی را می‌تواند تبدیل کند؛ از ویدیوهای سایت یوتیوب بگیرید تا فیلم‌هایی که با موبایلتان گرفته‌اید. گمان نکنم نرم‌افزارهای پولیِ دیگر از این نظر به گرد پای DeVeDe هم برسند.
  • این نرم‌افزار تنها image می‌سازد. خودتان باید با برنامهٔ دیگری آن را روی سی‌دی یا دی‌وی‌دی رایت کنید (در ویندوز مثلاً با این یا با این).
  • با این برنامه می‌توانید تقریباً همهٔ انواع مختلف لوح فشردهٔ تصویری را بسازید:
    • Video DVD
    • VideoCD – VCD
    • Super VideoCD – SVCD
    • China VideoDisc
    • DivX / MPEG-4
  • این نرم‌افزار هم نسخهٔ لینوکس دارد و هم نسخهٔ ویندوز.
  • با این برنامه می‌توانید برای DVDهای خود منو هم طراحی کنید.
  • این برنامه می‌تواند پردازنده‌های چندهسته‌ای را به طور بهینه‌ای برای افزایش سرعت تبدیل ویدیوها به‌کار ببرد.

نصب DeVeDe در لینوکس و ویندوز بسیار آسان است. برای ویندوز آن را از اینجا باربگیرید. در اوبونتو هم این نرم‌افزار در مخازن پیش‌فرض موجود است و با چند کلیک ساده نصب می‌شود.

نرم‌افزار (کدباز) ضدویروس ClamWin

با این که من که طرفدار پروپاقرص نرم‌افزارهای آزاد (کدباز) هستم، همیشه فکر می‌کردم در یک مورد خاص به نرم‌افزار آزاد نمی‌توان اعتماد کرد. آن یک مورد خاص هم نرم‌افزارهای ضدویروس هستند. زیرا این نرم‌افزارها باید هر روز و هر ساعت به‌روز شوند تا بتوانند ویروس‌های تازه را بشناسند. و از آن جا که نرم‌افزارهای آزاد را معمولاً برنامه‌نویسان داوطلب (بخوانید بیکار!) توسعه می‌دهند، این کار برایشان کم‌وبیش نشدنی است. زیرا کسی نیست که خرج زندگی‌شان را بدهد تا آن‌ها تمام‌وقت روی به‌روزکردن ضدویروس کار کنند.


ولی همین امشب نظرم دربارهٔ حرف‌های بالا عوض شد. خودم هم باورم نمی‌شود که جامعهٔ برنامه‌نویسان و کاربران نرم‌افزارهای آزاد دیگر این قدر قوی باشد. ولی انگار هست! امشب پس از آزمودن چندین ضدویروس معروف برای رهاشدن از دست ویروس تازه‌ای که به جان ویندوزم افتاده، و پس از این که کم‌کم به فکر نصب دوبارهٔ ویندوز افتاده بودم، با بی‌میلی نرم‌افزار ضدویروس ClamWin را نصب کردم. این نرم‌افزار کدباز و رایگان است و بدون حمایت مالی هیچ شرکتی نوشته و به‌روز می‌شود. اجرایش کردم تا ببینم می‌تواند ویروسم را بشناسد و بکشد یا نه. نتیجه‌اش را دیگر حدس زده‌اید!

همین الان ClamWin دارد همهٔ کپی‌های آن ویروس نامرد را که در تمام دیسک سختم پخش شده است، می‌کشد و راحتم می‌کند! برایم خیلی عجیب است که ClamWin ویروس را شناخته است، ولی AVG Security Suite و NOD32 AntiVirus نشناختندش.

آهای برنامه‌نویسان بیکار و نیک‌خواه سراسر دنیا که کدهایتان را به دیگران می‌دهید! من برنامه‌نویس نیستم، ولی همهٔ شما را دوست دارم!!

ده دلیل مهم برای استفاده نکردن از اوبونتو

f 27, 2008 2 دیدگاه

مدتی است که من با اوبونتو کار می‌کنم و واقعاً از آن خوشم می‌آید. ولی آدم‌های زیادی را می‌شناسم که هنوز با ویندوز کار می‌کنند. در این‌جا می‌خواهم ده دلیل محکم بیاورم که چرا نباید اوبونتو را به کار ببرید. وقتی دوستان اوبونتوکار شما درباره‌اش با شما حرف می‌زنند، شما باید چند دلیل داشته باشید که چرا ویندوز را ترجیح می‌دهید.

۱. شما همیشه یک محصول جدید را چشم‌بسته می‌پذیرید

ما همیشه حرف بعضی‌ها را که برای محصولی که واقعاً به دردمان نمی‌خورد تبلیغ می‌کنند باور می‌کنیم. اصلاً چرا باید بتوان یک سیستم‌عامل را پیش از نصب از روی سی‌دی بالا آورد و کارش را دید؟ بهشان بگویید که شما به هیچ تضمینی نیاز ندارید؛ هر چه که به شما بدهند، همان طور که هست می‌پذیرید و نصب می‌کنید.

۲. نصب نرم‌افزارهایش زیادی آسان است

در اوبونتو فقط باید Synaptic را اجرا کنید و کنار برنامه‌هایی که می‌خواهید نصب شوند تیک بزنید. بعد هم دکمهٔ Apply را فشار دهید. ولی وقتی شما در اینترنت دنبال نرم‌افزار می‌گردید، وقتی فایل زیپ را باز می‌کنید، وقتی همهٔ برنامه‌های دیگر را می‌بندید تا یک فایل exe را اجرا کنید، آن وقت‌ها حس عجیبی دارید. برای همین بلافاصله Windows Update را اجرا می‌کنید تا ببینید همه چیز سرجایش است و خیالتان راحت می‌شود.

۳. امنیتش زیادی بالاست، ویروس‌هایش خیلی کم‌اند

آنتی‌ویروس‌ها حس گرم خاصی به شما می‌دهند و در ضمن نمی‌گذارند رایانهٔ شما آنقدری که باید سریع باشد. کندکردن سرعت رایانهٔ شما باعث می‌شود انتظار دیگران از شما کمتر شود. خیلی بد است که رایانهٔ آدم با ویروس و جاسوس‌افزار کند نشود، و بدتر این که وقتی آدم رایانه‌اش را روشن می‌کند، ویروس‌ها همه چیز را به هم نریزند. از آن گذشته، اگر شما بتوانید کار مفید بیشتری با رایانهٔ خود بکنید، ممکن است در شغل خود ترفیع بگیرید. آن وقت یافتن راهی که چه‌طور می‌توان این پول اضافه را خرج کرد، برای خودش مصیبتی است.

۴. هیچ نرم‌افزار آفیس گران‌قیمتی ندارد

شما همیشه دوست دارید با یک نرم‌افزار پولی که قیمتش بالای ۴۰۰ دلار است کار کنید. نرم‌افزار اُپن‌آفیس یک توطئهٔ کمونیستی باید باشد. چه اهمیتی دارد که ممکن است چندسال دیگر در ایران هم حقوق نرم‌افزار اجباری شود و استفادهٔ غیرقانونی از نرم‌افزارهای پولی جرم به حساب بیاید؟ خرج زن و بچهٔ بیل گیتس را آن وقت کی بدهد؟

۵. راحتی زیاد در استفاده

سیستم‌عاملی که رایگان باشد، اصلاً خوب نیست. شما همیشه دوست دارید سیستم‌عامل خود را رجیستر کنید تا مطمئن باشید که «اصل» است. فرایند رجیسترکردن حس خوب امنیت به شما می‌دهد و باعث می‌شود مدام برایتان ایمیل بفرستند که بیایید نسخه‌های تازهٔ نرم‌افزار پولی ما را هم بخرید.

۶. نرم‌افزارهای رایگانش خیلی زیاد است

چرا آدم باید در برگزیدن نرم‌افزار حق انتخاب داشته باشد؟ چرا نباید کسی به آدم بگوید فقط همین کار را بکن؟ چرا باید از اپن‌آفیس، فایرفاکس، آودسیتی و گیمپ استفاده کنیم، در حالی که می‌توان یک سی‌دی نرم‌افزار خرید و همهٔ برنامه‌های قفل‌شکسته‌اش را نصب کرد؟

۷. راهنماهایش بیش از حد کامل است

شما بدتان می‌آید که نرم‌افزارهایتان راهنماهای خوب و قابل جستجو داشته باشند. (چند وقت پیش می‌خواستم کارت شبکه‌ام را راه بیندازم؛ به سایت http://help.ubuntu.com رفتم و در آن‌جا دست‌کم سه روش آسان برای این کار یاد گرفتم.) شما همیشه دوست دارید برای یادگرفتن کار با نرم‌افزارهایتان در کلاس‌های آموزشی شرکت کنید.

۸. پشتیبانی و رفع اشکال در هر لحظه

کجایش خوب است که آدم به انجمن‌های فارسی اوبونتو برود و سؤالش را بپرسد تا بلافاصله کسی مشکلش را حل کند؟ همیشه راه بهتر این است که منتظر باشیم تا کسی از شرکت فروشنده بیاید و همه چیز را پاک کند و از نو نصب کند. این حس تازگی بعد از پاک‌شدن همیشه بهتر است.

۹. تنوع محیط‌های گرافیکی‌اش زیاد است

می‌دانم که شما دوست دارید با نسخه‌های مختلف ویندوز ویستا کار کنید که هرکدام فرق‌های کوچکی با هم دارند و در عوض تمام حافظهٔ RAM شما را اشغال می‌کنند. در اوبونتو شما می‌توانید با محیط گنوم کار کنید، یا اگر دلتان نخواست، به جایش کوبونتو را نصب کنید که محیط کِی‌دی‌ای دارد. واقعاً چرا مدارس باید بتوانند روی رایانه‌های خود اِدوبونتو را نصب کنند که به طور ویژه برای محیط‌های آموزشی طراحی شده است؟ معمولاً کاربرانی که رایانه‌شان قدیمی‌تر است، زوبونتو را نصب می‌کنند که سریع‌تر اجرا می‌شود. اصلاً چرا چنین کسانی باید بتوانند با رایانه‌های قدیمی‌شان کار کنند؟ مگر رایانه و اینترنت فقط مال بچه‌پولدارهایی که رایانه‌های گران‌قیمت دارند نیست؟

۱۰. جلوه‌های سه‌بعدی‌اش خیلی زیاد است

شما هیچ وقت جلوه‌های سه‌بعدی را در سیستم‌عامل خود دوست نداشته‌اید. چرا باید بتوان چند دسکتاپ داشت که هرکدام روی یک وجه مکعب هستند و می‌چرخند؟ یا پنجره‌هایی که کش می‌آیند و مثل فنر می‌پرند؟ همیشه بهتر است که ظاهر سیستم مثل ویندوز ویستا ساده باشد، تا دیگران ما را به خودنمایی متهم نکنند.

منبع: ترجمهٔ آزادی از

Top 10 Reasons not to Use Ubuntu

خواندن و نوشتن نامه‌های الکترونیکی با تاندربرد

f 20, 2008 2 دیدگاه

کاری که بیشتر ما به آن عادت داریم این است که به سایت جی‌میل یا یاهو برویم و نامه‌های خود را در آن‌جا ببینیم و به آن‌ها پاسخ دهیم. ولی در اینجا می‌خواهم روش دیگری را برای خواندن و نوشتن و مدیریت نامه‌های الکترونیکی معرفی کنم که خودم به تازگی تجربه‌اش کرده‌ام و متوجه خوبی‌های بسیار زیادش نسبت به روش متعارف شده‌ام. منظورم خواندن و به طور کلی مدیریت نامه‌ها با ابزارهایی مانند نرم‌افزار تاندربرد است.

تاندربرد همزاد نرم‌افزار فایرفاکس است. هر دو را بنیاد موزیلا با همکاری جامعهٔ برنامه‌نویسان علاقه‌مند از سراسر جهان می‌نویسد. ویژگی مهم تاندربرد، درست مثل فایرفاکس، امنیت بسیار زیاد آن است.

تاندربرد چیست؟

تاندربرد نرم‌افزاری است که با آن می‌توانید نامه‌های الکترونیکی خود را بگیرید، بخوانید، و مدیریت کنید. با تاندربرد نسخه‌ای از نامه‌های الکترونیکی شما در رایانهٔ خودتان هم دخیره می‌شود؛ بنابراین حتی وقتی که به اینترنت وصل نیستید نیز می‌توانید آن‌ها را بخوانید و با آرامش به آن‌ها پاسخ دهید. می‌توانید چندین نامه را بنویسید و آمادهٔ فرستادن نگه دارید؛ بعد به اینترنت وصل شوید تا تاندربرد همهٔ آن‌ها را برایتان بفرستد.

از این گذشته، تاندربرد امکانات بسیار زیادی برای مدیریت نشانی‌های پست الکترونیکی دوستانتان در اختیار می‌گذارد. همچنین با تاندربرد می‌توانید ویژگی‌های نامه‌ای را که می‌نویسید به دقت و با جزئیات تنظیم کنید؛ مثلاً نامه‌های خود را به صورت اچ‌تی‌ام‌ال یا متن ساده بفرستید. ویژگی نامه‌های اچ‌تی‌ام‌ال این است که می‌توان متن آن‌ها را قالب‌بندی کرد، یا حتی در متن نامه عکس گذاشت و… سایر ویژگی‌های تاندربرد را می‌توانید در وب‌گاهش بخوانید.

راهنمای نصب و تنظیمات

بارگیری و نصب تاندربرد دشوار نیست. حجم نسخهٔ فعلی آن تنها ۶٫۴ مگابایت است که از اینجا می‌توانید بگیریدش.

اگر با جی‌میل کار می‌کنید، نخست باید در تنظیمات جی‌میل‌تان گزینهٔ POP3 را تیک بزنید (روی Setting کلیک کنید). فقط می‌ماند تنظیم تاندربرد که آن را تقریباً می‌توانید چشم‌بسته انجام دهید (!): کافی است نام کاربری و گذرواژه (password) خود را به تاندربرد بدهید تا نامه‌هایتان را برایتان بیاورد.

تنظیم تاندربرد برای یاهو کمی دشوارتر است، زیرا در اصل یاهو به کاربرانش اجازهٔ استفاده از برنامه‌هایی چون تاندربرد را نمی‌دهد (یعنی این سرویس در یاهو رایگان نیست و باید برایش به یاهو پول بدهید). ولی برنامه‌ای نوشته شده به نام YPOPS که مشکل را حل می‌کند. باید این برنامه را بگیرید و نصب کنید و بعد تنظیمات تاندربرد را با توجه به راهنمای YPOPS انجام دهید. صدبار گفته‌ام، با یاهو کار نکنید! اگر یک بار جی‌میل را بیازمایید، خواهید دید که کار با جی‌میل به سختی‌های عوض‌کردن نشانی‌تان می‌ارزد.

داشت یادم می‌رفت که بگویم تاندربرد هم مانند فایرفاکس، هم در ویندوز، هم در لینوکس و هم در مک اواس کار می‌کند.

امیدوارم از کار با این نرم‌افزار مفید لذت ببرید!

بهینه‌سازی اپن‌آفیس برای فارسی

f 15, 2008 2 دیدگاه

پس از نصب اپن‌آفیس، یک کار بسیار مهم (و البته بسیار ساده) را نباید فراموش کنید: تنظیم اپن‌آفیس برای کار با زبان فارسی. برای این کار از منوی Tools گزینهٔ Options را برگزینید. به شکل زیر خوب نگاه کنید و اپن‌آفیس خود را مطابق آن تنطیم کنید (روی شکل کلیک کنید تا بزرگ شود).

پنجرهٔ تنظیمات زبان اپنآفیس

با این کار ساده اپن‌آفیس شما برای نوشتن به زبان فارسی آماده می‌شود. می‌توانید با اپن‌آفیس نوشته‌ها و مقاله‌های فارسی خود را به بهترین شکل بسازید!

نصب قالب پیش‌فرض فارسی برای نرم‌افزار واژه‌پرداز اپن‌آفیس

یادتان می‌آید هر بار که مایکروسافت ورد را می‌گشودید تا با آن چیزی به فارسی بنویسید، باید خودتان اول همهٔ فونت‌ها را تنظیم می‌کردید تا مطابق سلیقهٔ شما شوند؟ (مثلاً به جای فونت نه‌چندان‌زیبای Times New Roman فونت نازنین (Nazanin) یا نازلی (Nazli) را برمی‌گزیدید؟) یا مجبور بودید برای این که نوشته‌تان درست چاپ شود اندازهٔ استاندار کاغذ را که روی Letter تنظیم بود روی کاغذ A4 بگذارید؟ من مدت‌ها پیش اپن‌آفیس خودم را جوری تنظیم کردم که همهٔ این تنظیمات کوچک و ظریف را خودش انجام دهد. فایل نهایی را هم با راهنمای کافی در این وبلاگ گذاشتم. اگر شما هم همین را می‌خواهید، این نوشته‌ام را بخوانید.

نرم‌افزار اداری اپن‌آفیس و ویژگی‌های تازه در نسخهٔ ۲٫۴

f 14, 2008 ۱ دیدگاه

نسخهٔ ۲٫۴ بستهٔ نرم‌افزاری اپن‌آفیس (OpenOffice.org) چند روز پیش درآمد. در این نسخه ویژگی‌های بسیار خوبی به این نرم‌افزار افزوده شده. در این نوشته یکی از ویژگی‌های نسخهٔ تازه را، یعنی بهبودهایی که در کشیدن نمودار افزوده شده است، دقیق‌تر بررسی خواهیم کرد.

از این به بعد کشیدن نمودار و افزودن خطی که بهترین شیب داده‌ها را مشخص می‌کند در اپن‌آفیس بسیار آسان شده‌است. بیایید یک نمودار بکشیم و این کار را رویش انجام دهیم. نمودار زیر را ببینید:

نمودار چند نقطه در اپنآفیس با خط بهترین شیب

در این نمودار چند نقطه می‌بینید که با مربع‌های آبی نشان داده شده‌اند. این نقطه‌ها را ما به عنوان ورودی به برنامه داده‌ایم. منحنی نازکی که روی نقطه‌ها کشیده شده را اپن‌آفیس کشیده است. این منحنی بهترین خطی است که می‌توان به این نقطه‌ها برازید (fit کرد). رابطهٔ ریاضی این منحنی هم در گوشهٔ بالای نمودار نوشته شده است. کسانی که کارشان تحلیل داده‌هاست می‌دانند که معنی این جور نمودارها چیست و داشتن این منحنی و معادله‌اش چه‌قدر مهم است.

چه طور؟

۱. یک نمودار از داده‌هایتان بسازید و آن را از نوع XY Scatter بگذارید.

۲. جایی در بیرون نمودار را کلیک کنید تا مطمئن شوید که نمودار برگزیده نشده است.

۳. روی نمودار دبل‌کلیک کنید تا وارد حالت ویرایش نمودار شوید.

۴. از منوی Insert گزینهٔ Statistics را برگزینید.

صف�هٔ افزودن من�نی بهترین شیب روی دادهها

۵. نوع خط برازش‌کننده را در این پنجره برگزینید (برازش با تابع خطی، توانی، چندجمله‌ای و لگاریتمی) و دکمهٔ OK را بزنید.

۶. روی نمودار با دقت روی خط راست‌کلیک کنید.

منوی بازشونده برای افزودن معادلهٔ خط

۷. گزینهٔ Insert Regression Curve Equation را بزنید.

به همین سادگی! الان در نمودار شما معادلهٔ خط برازیده هم نوشته شده است. می‌توانید بگویید که خطای برازش (R2) را هم روی نمودار بنویسد.

باورتان نشد؟

خوشتان آمد؟ می‌خواهید دربارهٔ اپن‌آفیس بیشتر بدانید؟می‌دانستید که برخلاف مایکروسافت آفیس که چندصددلار پولش است، اپن‌آفیس واقعاً رایگان است و با استفاده از آن مرتکب هیچ دزدی نرم‌افزاری نمی‌شوید؟ می‌دانستید که اپن‌آفیس به آسانی در ویندوز قابل نصب است؟

پیوندهای مرتبط

وب‌گاه پروژهٔ اپن‌آفیس که می‌توانید اپن‌آفیس را از آن‌جا باربگیرید.
دربارهٔ نرم‌افزار اُپن‌آفیس در ویکی‌پدیای فارسی، با توضیحات بسیار خوب


منبع: وب‌گاه OpenOffice.org Ninja