بایگانی

بایگانی نویسنده

نماگرفت از منوها

خیلی وقت‌ها می‌خواهید از کامپیوترتون یک نماگرفت (screenshot) بگیرید تا صفحهٔ کامپیوترتون رو به کسی نشون بدید.  در حالت عادی برای این کار دکمهٔ PrtSc رو (که در صفحه‌کلید نزدیک‌های دکمه‌های PgUp و PgDn هست) فشار می‌دید تا یک پنجره باز بشه که نماگرفت رو ذخیره کنید. آین جوری:
screenshot_tool_full
مشکل وقتی پیش میاد که بخواهید از یک منو نماگرفت بگیرید. وقتی که منو رو باز می‌کنید، تا وقتی که منو رو نبستید دیگه بعضی از دکمه‌ها از جمله دکمهٔ PrtSc کار نمی‌کنند. پس چه‌کار می‌کنید؟

روشی که من به کار می‌برم اینه: یک ترمینال باز می‌کنم و این رو توش می‌نویسم:

sleep 10; gnome-screenshot

بعد از اجرای این فرمان ۱۰ ثانیه وقت دارم که برم و منو رو باز کنم. بعدش بدون نیاز به فشردن هیچ کلیدی برنامهٔ نماگرفت اجرا می‌شه. بعدش می‌تونم ذخیره‌اش کنم. این جوری:

menu-screenshot

همین. گفتم شاید به درد کسی بخوره.

دسته‌ها:ترفندها

ماجراهای من و قلم فارسی آزادِ گنو

یه قلمی هست به نام FreeFont که مال پروژهٔ گنو (GNU) است. این قلم خیلی کامله، یعنی شکل نویسه‌های خیلی‌خیلی از زبون‌ها رو در خودش داره. یعنی اگه این قلم رو داشته باشید، خیلی بعیده که نوشته‌ای رو به شکل مربع‌مربع ببینید. حتی اگر اون نوشته چینی و ژاپنی و کره‌ای و مغولی و بنگالی باشه.

حالا مشکل این قلم اینه که نویسه‌های فارسی (و عربی) بسیار زشتی داره! نمی‌دونم نویسه‌های فارسیِ این قلم رو کی طراحی کرده بود، ولی هر کی که بود انگار می‌خواست از همهٔ کسانی که به این خط می‌نویسند انتقام بگیره! شاید هم نویسه‌های فارسی رو از قلم‌های آزاد گوناگونی که اون زمان در دسترس بود کپی کرده بودند و نتیجه اون شده بود.

از نوروز امسال، من سعی کردم کمی نویسه‌های فارسی این قلم رو بهبود بدم. با مسئول قلم در پروژهٔ گنو تماس گرفتم و با نرم‌افزار فونت‌فورج اشکال‌های خیلی تابلوی قلم رو رفع کردیم. الان وضع کمی بهتر شده و فکر می‌کنم بشه بهش گفت یک قلم (زشت) فارسی! نمونه‌های قلم رو می‌گذارم این‌جا تا کمی از تفاوت‌ها رو ببینید:

نمونهٔ نوشتهٔ فارسی با نسخه‌های گوناگون قلم آزاد گنو

راستی، نوشته‌ای که در تصویر بالا می‌بینید مادهٔ یکم از اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر است. انگار رسم است که طراحان قلم برای نمایش قلم تازهٔ خود این جمله را می‌نویسند.

به مناسبت آخرین چهارشنبهٔ ماه مارس، روز جهانی آزادی مستندات

توضیح ضروری: این داستان واقعی نیست.

این نوشته‌ام را می‌خواستم روی همین وبلاگ بگذارم، ولی به خاطر مشکلات فنی در تنظیم جهت نوشته‌ها آن را این‌جا گذاشته‌ام. همچنین نسخهٔ پی‌دی‌اف همین نوشته هم هست که برای چاپ بهینه شده.

دسته‌ها:استاندارد

ساختن لوح فشردهٔ تصویری با DeVeDe

من تا همین چند وقت پیش فکر می‌کردم که هیچ نرم‌افزاری به جز Nero برای ساختن لوح‌های فشردهٔ تصویری (مانند VCD, DVD یا SVCD) وجود ندارد، یا اگر هم وجود دارد مثل Nero پولی است، یا حتی اگر هم پولی نباشد دست‌کم نرم‌افزار آزاد نیست!

ولی باز هم انگار اشتباه می‌کردم. نرم‌افزار آزادی کشف کرده‌ام به نام د-و-د (DeVeDe) که از شیر مادر هم حلال‌تر است 🙂 (یعنی مجوزش GPLv3 است) و به بهترین شکل با آن می‌شود هر جور لوح فشردهٔ تصویری ساخت. راستش چند وقت پیش با نسخهٔ آزمایشی (trial) یک نرم‌افزار پولی یک VCD ساخته بودم. ولی حالا همان VCD را با DeVeDe هم ساخته‌ام و می‌بینم که حاصل کار این برنامه هیچ‌کدام از نویزها و خرابی‌هایی را که در خروجی آن نرم‌افزار ۵۰ دلاری دیدم ندارد! یک شگفتی دیگر در دنیای نرم‌افزارهای آزاد!

چند تا از ویژگی‌های مهم DeVeDe را فهرست می‌کنم:

  • این برنامه می‌تواند هر پروندهٔ ویدیویی را که نرم‌افزار mplayer می‌تواند بخواند به عنوان ورودی بگیرد. اگر نرم‌افزار mplayer را بشناسید، می‌دانید که این یعنی تقریباً هر چیزی را می‌تواند تبدیل کند؛ از ویدیوهای سایت یوتیوب بگیرید تا فیلم‌هایی که با موبایلتان گرفته‌اید. گمان نکنم نرم‌افزارهای پولیِ دیگر از این نظر به گرد پای DeVeDe هم برسند.
  • این نرم‌افزار تنها image می‌سازد. خودتان باید با برنامهٔ دیگری آن را روی سی‌دی یا دی‌وی‌دی رایت کنید (در ویندوز مثلاً با این یا با این).
  • با این برنامه می‌توانید تقریباً همهٔ انواع مختلف لوح فشردهٔ تصویری را بسازید:
    • Video DVD
    • VideoCD – VCD
    • Super VideoCD – SVCD
    • China VideoDisc
    • DivX / MPEG-4
  • این نرم‌افزار هم نسخهٔ لینوکس دارد و هم نسخهٔ ویندوز.
  • با این برنامه می‌توانید برای DVDهای خود منو هم طراحی کنید.
  • این برنامه می‌تواند پردازنده‌های چندهسته‌ای را به طور بهینه‌ای برای افزایش سرعت تبدیل ویدیوها به‌کار ببرد.

نصب DeVeDe در لینوکس و ویندوز بسیار آسان است. برای ویندوز آن را از اینجا باربگیرید. در اوبونتو هم این نرم‌افزار در مخازن پیش‌فرض موجود است و با چند کلیک ساده نصب می‌شود.

اوبونتوی ۱۰٫۰۴ منتشر شد

f 29, 2010 2 دیدگاه

نسخهٔ تازه‌ای از سیستم‌عامل اوبونتو، محبوب‌ترین توزیع لینوکس دسکتاپ، امروز با نام مستعار Lucid Lynx منتشر شد. اگر تا حالا لینوکس را نصب نکرده‌اید، به چند دلیل الان بهترین وقتش است:

ubuntu 10.04 boot splash

  • این یک نسخهٔ ویژه (LTS) از اوبونتوست که با پشتیبانی بلندمدت سه‌ساله منتشر شده است. چنین نسخه‌هایی هر دو سال یک بار منتشر می‌شوند.
  • این نسخه را همچنان می‌توانید در کنار ویندوز نصب کنید و بی‌آن‌که ویندوزتان هیچ آسیبی ببیند، هر دو سیستم‌عامل را در کنار هم داشته باشید.
  • سرعت بالاآمدن اوبونتو در این نسخه باز هم بیشتر شده است. این نسخه  روی مینی‌لپتاپ ۹ اینچی ساخت دل (Dell mini 9) تنها در ۱۹ ثانیه بالا می‌آید.
  • تقریباً همه چیز به طور پیش‌فرض نصب است: مرورگر وب (فایرفاکس)، ابزارهای اداری (اپن‌آفیس)، نرم‌افزارهای چت و شبکه‌های اجتماعی، ویرایش عکس و فیلم، بازی و…
  • با اوبونتو نیازی به آنتی‌ویروس ندارید، چون ویروسی در کار نیست.
  • همه چیز را که من نباید بگویم 🙂 خودتان مروری بر ویژگی‌های تازهٔ این نسخه را در اینجا اینجا بخوانید.

بلد نیستید اوبونتو را نصب کنید؟ هیچ نگران نباشید! از اینجا بارمی‌گیریدش؛ بعد روی یک سی‌دی رایتش می‌کنید؛ بعد سیستم‌تان را با سی‌دی اوبونتو بالا می‌آورید (بوت می‌کنید). در این حالت می‌توانید حتی  بدون نصب‌کردن با اوبونتو کار کنید. اگر هم خواستید، روی دکمهٔ Install کلیک می‌کنید و والسلام! به اوبونتو خوش آمدید!

دسته‌ها:اوبونتو

آزادکردن فضای لینوکس با حذف هسته‌های قدیمی

اگر شما هم همزمان لینوکس و ویندوز را در کنار هم نصب کرده باشید و هنگام نصب لینوکس، فضای کمی را برای پارتیشن آن در نظر گرفته باشید، پس از مدتی با مشکل کمبود جا روی این پارتیشن روبه‌رو خواهید شد. برای آزادکردن فضای پارتیشن لینوکس چندین راه وجود دارد. یکی از این راه‌ها پاک‌کردن بسته‌هایی است که دیگر به آن نیاز ندارید. و یکی از انواع چنین بسته‌هایی، هسته‌های قدیمی لینوکس (linux kernels) هستند. اما برای این که بدانید چه بسته‌هایی مربوط به هسته‌های قدیمی لینوکس هستند، به خواندن این نوشته ادامه دهید. اگر به انگیزش نیازمندید، می‌گویم که من با این کار توانستم ۱٫۲ گیگابایت از فضای لینوکسم را آزاد کنم.

هر نسخه از ابونتو با یک نسخهٔ ثابت از هستهٔ لینوکس منتشر می‌شود. مثلاً اوبونتوی ۹٫۱۰ (با نام کارمیک) با هستهٔ لینوکس نسخهٔ ۲٫۶٫۳۱ منتشر شده است. این شماره را تیم توسعهٔ هستهٔ لینوکس –که مستقل از سازندگان اوبونتو هستند– تعیین می‌کنند. ولی درست مانند همهٔ اجزای دیگر اوبونتو، گاهی برای هسته نیز به‌هنگام‌سازی‌های امنیتی از طرف اوبونتو منتشر می‌شود. این به‌هنگام‌سازی‌ها با عدد دیگری در ادامهٔ شمارهٔ نسخهٔ هسته منتشر می‌شوند. نخستین ویرایش از هستهٔ لینوکس برای اوبونتوی ۹٫۱۰ شماره‌اش ۲٫۶٫۳۱٫۱۴ بود. در این شش‌ماهی که از انتشار اوبونتوی ۹٫۱۰ گذشته، شمارهٔ نسخهٔ هسته به ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ رسیده است (یعنی از زمان انتشار اوبونتوی ۹٫۱۰ تا حالا هستهٔ لینوکس ۶ بار از طرف تیم اوبونتو اصلاح شده است).

هربار که اوبونتوی خود را به‌هنگام (update) می‌کنید و هسته‌های اصلاح‌شده را نصب می‌کنید، هسته‌های قدیمی همچنان در سیستم باقی می‌مانند. برای هر نسخه از هسته، دست‌کم سه بسته نصب می‌شود. فرض کنید که الان شمارهٔ نسخهٔ هستهٔ لینوکس شما ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ است. (شمارهٔ هستهٔ لینوکس خود را می‌توانید با فرمان uname -a در ترمینال ببینید.) در این صورت سه بسته با نام‌های زیر در سیستم شما نصب شده است:

  • linux-headers-2.6.31-20
  • linux-headers-2.6.31-20-generic
  • linux-image-2.6.31-20-generic

دقت کنید که نباید بسته‌های مربوط به نسخهٔ فعلی را پاک کنید! بلکه باید بسته‌های دیگری که به جای عدد ۲۰، عدد کوچکتری دارند (یعنی مربوط به نسخه‌های پیشین هسته هستند) را پاک کنید. یعنی من که شمارهٔ نسخهٔ هسته‌ام ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ است، می‌توانم همهٔ بسته‌های زیر را با خیال آسوده پاک کنم:

  • linux-headers-2.6.31-14
  • linux-headers-2.6.31-15
  • linux-headers-2.6.31-16
  • linux-headers-2.6.31-17
  • linux-headers-2.6.31-18
  • linux-headers-2.6.31-19
  • linux-headers-2.6.31-14-generic
  • linux-headers-2.6.31-15-generic
  • linux-headers-2.6.31-16-generic
  • linux-headers-2.6.31-17-generic
  • linux-headers-2.6.31-18-generic
  • linux-headers-2.6.31-19-generic
  • linux-image-2.6.31-14-generic
  • linux-image-2.6.31-15-generic
  • linux-image-2.6.31-16-generic
  • linux-image-2.6.31-17-generic
  • linux-image-2.6.31-18-generic
  • linux-image-2.6.31-19-generic

دقت داشته باشید که در هر نسخه از اوبونتو و در هر زمانی، شمارهٔ نسخه‌ها متفاوت است. شما برای اوبونتوی خودتان باید نخست با فرمان uname -a نسخهٔ هستهٔ لینوکس خود را بیابید و سپس همهٔ بسته‌هایی را که مربوط به نسخه‌های قدیمی‌تر هستند، پاک کنید.

برای پاک‌کردن بسته‌ها هم دو راه دارید:

  • از منوی System -> Administration -> Synaptic Package Manager به دنبال بستهٔ دلخواه خود بگردید و با کلیک راست از گزینهٔ Mark for Removal آن را برای پاک‌شدن علامت بزنید و در پایان دکمهٔ Apply را کلیک کنید.
  • در ترمینال فرمان زیر را بنویسید:

sudo apt-get remove <نام بسته>

دسته‌ها:اوبونتو, ترفندها

نرم‌افزار (کدباز) ضدویروس ClamWin

با این که من که طرفدار پروپاقرص نرم‌افزارهای آزاد (کدباز) هستم، همیشه فکر می‌کردم در یک مورد خاص به نرم‌افزار آزاد نمی‌توان اعتماد کرد. آن یک مورد خاص هم نرم‌افزارهای ضدویروس هستند. زیرا این نرم‌افزارها باید هر روز و هر ساعت به‌روز شوند تا بتوانند ویروس‌های تازه را بشناسند. و از آن جا که نرم‌افزارهای آزاد را معمولاً برنامه‌نویسان داوطلب (بخوانید بیکار!) توسعه می‌دهند، این کار برایشان کم‌وبیش نشدنی است. زیرا کسی نیست که خرج زندگی‌شان را بدهد تا آن‌ها تمام‌وقت روی به‌روزکردن ضدویروس کار کنند.


ولی همین امشب نظرم دربارهٔ حرف‌های بالا عوض شد. خودم هم باورم نمی‌شود که جامعهٔ برنامه‌نویسان و کاربران نرم‌افزارهای آزاد دیگر این قدر قوی باشد. ولی انگار هست! امشب پس از آزمودن چندین ضدویروس معروف برای رهاشدن از دست ویروس تازه‌ای که به جان ویندوزم افتاده، و پس از این که کم‌کم به فکر نصب دوبارهٔ ویندوز افتاده بودم، با بی‌میلی نرم‌افزار ضدویروس ClamWin را نصب کردم. این نرم‌افزار کدباز و رایگان است و بدون حمایت مالی هیچ شرکتی نوشته و به‌روز می‌شود. اجرایش کردم تا ببینم می‌تواند ویروسم را بشناسد و بکشد یا نه. نتیجه‌اش را دیگر حدس زده‌اید!

همین الان ClamWin دارد همهٔ کپی‌های آن ویروس نامرد را که در تمام دیسک سختم پخش شده است، می‌کشد و راحتم می‌کند! برایم خیلی عجیب است که ClamWin ویروس را شناخته است، ولی AVG Security Suite و NOD32 AntiVirus نشناختندش.

آهای برنامه‌نویسان بیکار و نیک‌خواه سراسر دنیا که کدهایتان را به دیگران می‌دهید! من برنامه‌نویس نیستم، ولی همهٔ شما را دوست دارم!!