آزادکردن فضای لینوکس با حذف هستههای قدیمی
اگر شما هم همزمان لینوکس و ویندوز را در کنار هم نصب کرده باشید و هنگام نصب لینوکس، فضای کمی را برای پارتیشن آن در نظر گرفته باشید، پس از مدتی با مشکل کمبود جا روی این پارتیشن روبهرو خواهید شد. برای آزادکردن فضای پارتیشن لینوکس چندین راه وجود دارد. یکی از این راهها پاککردن بستههایی است که دیگر به آن نیاز ندارید. و یکی از انواع چنین بستههایی، هستههای قدیمی لینوکس (linux kernels) هستند. اما برای این که بدانید چه بستههایی مربوط به هستههای قدیمی لینوکس هستند، به خواندن این نوشته ادامه دهید. اگر به انگیزش نیازمندید، میگویم که من با این کار توانستم ۱٫۲ گیگابایت از فضای لینوکسم را آزاد کنم.
هر نسخه از ابونتو با یک نسخهٔ ثابت از هستهٔ لینوکس منتشر میشود. مثلاً اوبونتوی ۹٫۱۰ (با نام کارمیک) با هستهٔ لینوکس نسخهٔ ۲٫۶٫۳۱ منتشر شده است. این شماره را تیم توسعهٔ هستهٔ لینوکس –که مستقل از سازندگان اوبونتو هستند– تعیین میکنند. ولی درست مانند همهٔ اجزای دیگر اوبونتو، گاهی برای هسته نیز بههنگامسازیهای امنیتی از طرف اوبونتو منتشر میشود. این بههنگامسازیها با عدد دیگری در ادامهٔ شمارهٔ نسخهٔ هسته منتشر میشوند. نخستین ویرایش از هستهٔ لینوکس برای اوبونتوی ۹٫۱۰ شمارهاش ۲٫۶٫۳۱٫۱۴ بود. در این ششماهی که از انتشار اوبونتوی ۹٫۱۰ گذشته، شمارهٔ نسخهٔ هسته به ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ رسیده است (یعنی از زمان انتشار اوبونتوی ۹٫۱۰ تا حالا هستهٔ لینوکس ۶ بار از طرف تیم اوبونتو اصلاح شده است).
هربار که اوبونتوی خود را بههنگام (update) میکنید و هستههای اصلاحشده را نصب میکنید، هستههای قدیمی همچنان در سیستم باقی میمانند. برای هر نسخه از هسته، دستکم سه بسته نصب میشود. فرض کنید که الان شمارهٔ نسخهٔ هستهٔ لینوکس شما ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ است. (شمارهٔ هستهٔ لینوکس خود را میتوانید با فرمان uname -a در ترمینال ببینید.) در این صورت سه بسته با نامهای زیر در سیستم شما نصب شده است:
- linux-headers-2.6.31-20
- linux-headers-2.6.31-20-generic
- linux-image-2.6.31-20-generic
دقت کنید که نباید بستههای مربوط به نسخهٔ فعلی را پاک کنید! بلکه باید بستههای دیگری که به جای عدد ۲۰، عدد کوچکتری دارند (یعنی مربوط به نسخههای پیشین هسته هستند) را پاک کنید. یعنی من که شمارهٔ نسخهٔ هستهام ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ است، میتوانم همهٔ بستههای زیر را با خیال آسوده پاک کنم:
- linux-headers-2.6.31-14
- linux-headers-2.6.31-15
- linux-headers-2.6.31-16
- linux-headers-2.6.31-17
- linux-headers-2.6.31-18
- linux-headers-2.6.31-19
- linux-headers-2.6.31-14-generic
- linux-headers-2.6.31-15-generic
- linux-headers-2.6.31-16-generic
- linux-headers-2.6.31-17-generic
- linux-headers-2.6.31-18-generic
- linux-headers-2.6.31-19-generic
- linux-image-2.6.31-14-generic
- linux-image-2.6.31-15-generic
- linux-image-2.6.31-16-generic
- linux-image-2.6.31-17-generic
- linux-image-2.6.31-18-generic
- linux-image-2.6.31-19-generic
دقت داشته باشید که در هر نسخه از اوبونتو و در هر زمانی، شمارهٔ نسخهها متفاوت است. شما برای اوبونتوی خودتان باید نخست با فرمان uname -a نسخهٔ هستهٔ لینوکس خود را بیابید و سپس همهٔ بستههایی را که مربوط به نسخههای قدیمیتر هستند، پاک کنید.
برای پاککردن بستهها هم دو راه دارید:
- از منوی System -> Administration -> Synaptic Package Manager به دنبال بستهٔ دلخواه خود بگردید و با کلیک راست از گزینهٔ Mark for Removal آن را برای پاکشدن علامت بزنید و در پایان دکمهٔ Apply را کلیک کنید.
- در ترمینال فرمان زیر را بنویسید:
sudo apt-get remove <نام بسته>