ساختن لوح فشردهٔ تصویری با DeVeDe

من تا همین چند وقت پیش فکر می‌کردم که هیچ نرم‌افزاری به جز Nero برای ساختن لوح‌های فشردهٔ تصویری (مانند VCD, DVD یا SVCD) وجود ندارد، یا اگر هم وجود دارد مثل Nero پولی است، یا حتی اگر هم پولی نباشد دست‌کم نرم‌افزار آزاد نیست!

ولی باز هم انگار اشتباه می‌کردم. نرم‌افزار آزادی کشف کرده‌ام به نام د-و-د (DeVeDe) که از شیر مادر هم حلال‌تر است (یعنی مجوزش GPLv3 است) و به بهترین شکل با آن می‌شود هر جور لوح فشردهٔ تصویری ساخت. راستش چند وقت پیش با نسخهٔ آزمایشی (trial) یک نرم‌افزار پولی یک VCD ساخته بودم. ولی حالا همان VCD را با DeVeDe هم ساخته‌ام و می‌بینم که حاصل کار این برنامه هیچ‌کدام از نویزها و خرابی‌هایی را که در خروجی آن نرم‌افزار ۵۰ دلاری دیدم ندارد! یک شگفتی دیگر در دنیای نرم‌افزارهای آزاد!

چند تا از ویژگی‌های مهم DeVeDe را فهرست می‌کنم:

• این برنامه می‌تواند هر پروندهٔ ویدیویی را که نرم‌افزار mplayer می‌تواند بخواند به عنوان ورودی بگیرد. اگر نرم‌افزار mplayer را بشناسید، می‌دانید که این یعنی تقریباً هر چیزی را می‌تواند تبدیل کند؛ از ویدیوهای سایت یوتیوب بگیرید تا فیلم‌هایی که با موبایلتان گرفته‌اید. گمان نکنم نرم‌افزارهای پولیِ دیگر از این نظر به گرد پای DeVeDe هم برسند.
• این نرم‌افزار تنها image می‌سازد. خودتان باید با برنامهٔ دیگری آن را روی سی‌دی یا دی‌وی‌دی رایت کنید (در ویندوز مثلاً با این یا با این).
• با این برنامه می‌توانید تقریباً همهٔ انواع مختلف لوح فشردهٔ تصویری را بسازید:
  • Video DVD
  • VideoCD – VCD
  • Super VideoCD – SVCD
  • China VideoDisc
  • DivX / MPEG-4
• این نرم‌افزار هم نسخهٔ لینوکس دارد و هم نسخهٔ ویندوز.
• با این برنامه می‌توانید برای DVDهای خود منو هم طراحی کنید.
• این برنامه می‌تواند پردازنده‌های چندهسته‌ای را به طور بهینه‌ای برای افزایش سرعت تبدیل ویدیوها به‌کار ببرد.

نصب DeVeDe در لینوکس و ویندوز بسیار آسان است. برای ویندوز آن را از اینجا باربگیرید. در اوبونتو هم این نرم‌افزار در مخازن پیش‌فرض موجود است و با چند کلیک ساده نصب می‌شود.

اوبونتوی ۱۰٫۰۴ منتشر شد

نسخهٔ تازه‌ای از سیستم‌عامل اوبونتو، محبوب‌ترین توزیع لینوکس دسکتاپ، امروز با نام مستعار Lucid Lynx منتشر شد. اگر تا حالا لینوکس را نصب نکرده‌اید، به چند دلیل الان بهترین وقتش است:

• این یک نسخهٔ ویژه (LTS) از اوبونتوست که با پشتیبانی بلندمدت سه‌ساله منتشر شده است. چنین نسخه‌هایی هر دو سال یک بار منتشر می‌شوند.
• این نسخه را همچنان می‌توانید در کنار ویندوز نصب کنید و بی‌آن‌که ویندوزتان هیچ آسیبی ببیند، هر دو سیستم‌عامل را در کنار هم داشته باشید.
• سرعت بالاآمدن اوبونتو در این نسخه باز هم بیشتر شده است. این نسخه  روی مینی‌لپتاپ ۹ اینچی ساخت دل (Dell mini 9) تنها در ۱۹ ثانیه بالا می‌آید.
• تقریباً همه چیز به طور پیش‌فرض نصب است: مرورگر وب (فایرفاکس)، ابزارهای اداری (اپن‌آفیس)، نرم‌افزارهای چت و شبکه‌های اجتماعی، ویرایش عکس و فیلم، بازی و…
• با اوبونتو نیازی به آنتی‌ویروس ندارید، چون ویروسی در کار نیست.
• همه چیز را که من نباید بگویم خودتان مروری بر ویژگی‌های تازهٔ این نسخه را در اینجا اینجا بخوانید.

بلد نیستید اوبونتو را نصب کنید؟ هیچ نگران نباشید! از اینجا بارمی‌گیریدش؛ بعد روی یک سی‌دی رایتش می‌کنید؛ بعد سیستم‌تان را با سی‌دی اوبونتو بالا می‌آورید (بوت می‌کنید). در این حالت می‌توانید حتی  بدون نصب‌کردن با اوبونتو کار کنید. اگر هم خواستید، روی دکمهٔ Install کلیک می‌کنید و والسلام! به اوبونتو خوش آمدید!

آزادکردن فضای لینوکس با حذف هسته‌های قدیمی

اگر شما هم همزمان لینوکس و ویندوز را در کنار هم نصب کرده باشید و هنگام نصب لینوکس، فضای کمی را برای پارتیشن آن در نظر گرفته باشید، پس از مدتی با مشکل کمبود جا روی این پارتیشن روبه‌رو خواهید شد. برای آزادکردن فضای پارتیشن لینوکس چندین راه وجود دارد. یکی از این راه‌ها پاک‌کردن بسته‌هایی است که دیگر به آن نیاز ندارید. و یکی از انواع چنین بسته‌هایی، هسته‌های قدیمی لینوکس (linux kernels) هستند. اما برای این که بدانید چه بسته‌هایی مربوط به هسته‌های قدیمی لینوکس هستند، به خواندن این نوشته ادامه دهید. اگر به انگیزش نیازمندید، می‌گویم که من با این کار توانستم ۱٫۲ گیگابایت از فضای لینوکسم را آزاد کنم.

هر نسخه از ابونتو با یک نسخهٔ ثابت از هستهٔ لینوکس منتشر می‌شود. مثلاً اوبونتوی ۹٫۱۰ (با نام کارمیک) با هستهٔ لینوکس نسخهٔ ۲٫۶٫۳۱ منتشر شده است. این شماره را تیم توسعهٔ هستهٔ لینوکس –که مستقل از سازندگان اوبونتو هستند– تعیین می‌کنند. ولی درست مانند همهٔ اجزای دیگر اوبونتو، گاهی برای هسته نیز به‌هنگام‌سازی‌های امنیتی از طرف اوبونتو منتشر می‌شود. این به‌هنگام‌سازی‌ها با عدد دیگری در ادامهٔ شمارهٔ نسخهٔ هسته منتشر می‌شوند. نخستین ویرایش از هستهٔ لینوکس برای اوبونتوی ۹٫۱۰ شماره‌اش ۲٫۶٫۳۱٫۱۴ بود. در این شش‌ماهی که از انتشار اوبونتوی ۹٫۱۰ گذشته، شمارهٔ نسخهٔ هسته به ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ رسیده است (یعنی از زمان انتشار اوبونتوی ۹٫۱۰ تا حالا هستهٔ لینوکس ۶ بار از طرف تیم اوبونتو اصلاح شده است).

هربار که اوبونتوی خود را به‌هنگام (update) می‌کنید و هسته‌های اصلاح‌شده را نصب می‌کنید، هسته‌های قدیمی همچنان در سیستم باقی می‌مانند. برای هر نسخه از هسته، دست‌کم سه بسته نصب می‌شود. فرض کنید که الان شمارهٔ نسخهٔ هستهٔ لینوکس شما ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ است. (شمارهٔ هستهٔ لینوکس خود را می‌توانید با فرمان uname -a در ترمینال ببینید.) در این صورت سه بسته با نام‌های زیر در سیستم شما نصب شده است:

• linux-headers-2.6.31-20
• linux-headers-2.6.31-20-generic
• linux-image-2.6.31-20-generic

دقت کنید که نباید بسته‌های مربوط به نسخهٔ فعلی را پاک کنید! بلکه باید بسته‌های دیگری که به جای عدد ۲۰، عدد کوچکتری دارند (یعنی مربوط به نسخه‌های پیشین هسته هستند) را پاک کنید. یعنی من که شمارهٔ نسخهٔ هسته‌ام ۲٫۶٫۳۱٫۲۰ است، می‌توانم همهٔ بسته‌های زیر را با خیال آسوده پاک کنم:

• linux-headers-2.6.31-14
• linux-headers-2.6.31-15
• linux-headers-2.6.31-16
• linux-headers-2.6.31-17
• linux-headers-2.6.31-18
• linux-headers-2.6.31-19

• linux-headers-2.6.31-14-generic
• linux-headers-2.6.31-15-generic
• linux-headers-2.6.31-16-generic
• linux-headers-2.6.31-17-generic
• linux-headers-2.6.31-18-generic
• linux-headers-2.6.31-19-generic

• linux-image-2.6.31-14-generic
• linux-image-2.6.31-15-generic
• linux-image-2.6.31-16-generic
• linux-image-2.6.31-17-generic
• linux-image-2.6.31-18-generic
• linux-image-2.6.31-19-generic

دقت داشته باشید که در هر نسخه از اوبونتو و در هر زمانی، شمارهٔ نسخه‌ها متفاوت است. شما برای اوبونتوی خودتان باید نخست با فرمان uname -a نسخهٔ هستهٔ لینوکس خود را بیابید و سپس همهٔ بسته‌هایی را که مربوط به نسخه‌های قدیمی‌تر هستند، پاک کنید.

برای پاک‌کردن بسته‌ها هم دو راه دارید:

• از منوی System -> Administration -> Synaptic Package Manager به دنبال بستهٔ دلخواه خود بگردید و با کلیک راست از گزینهٔ Mark for Removal آن را برای پاک‌شدن علامت بزنید و در پایان دکمهٔ Apply را کلیک کنید.
• در ترمینال فرمان زیر را بنویسید:

sudo apt-get remove <نام بسته>

نرم‌افزار (کدباز) ضدویروس ClamWin

با این که من که طرفدار پروپاقرص نرم‌افزارهای آزاد (کدباز) هستم، همیشه فکر می‌کردم در یک مورد خاص به نرم‌افزار آزاد نمی‌توان اعتماد کرد. آن یک مورد خاص هم نرم‌افزارهای ضدویروس هستند. زیرا این نرم‌افزارها باید هر روز و هر ساعت به‌روز شوند تا بتوانند ویروس‌های تازه را بشناسند. و از آن جا که نرم‌افزارهای آزاد را معمولاً برنامه‌نویسان داوطلب (بخوانید بیکار!) توسعه می‌دهند، این کار برایشان کم‌وبیش نشدنی است. زیرا کسی نیست که خرج زندگی‌شان را بدهد تا آن‌ها تمام‌وقت روی به‌روزکردن ضدویروس کار کنند.

ولی همین امشب نظرم دربارهٔ حرف‌های بالا عوض شد. خودم هم باورم نمی‌شود که جامعهٔ برنامه‌نویسان و کاربران نرم‌افزارهای آزاد دیگر این قدر قوی باشد. ولی انگار هست! امشب پس از آزمودن چندین ضدویروس معروف برای رهاشدن از دست ویروس تازه‌ای که به جان ویندوزم افتاده، و پس از این که کم‌کم به فکر نصب دوبارهٔ ویندوز افتاده بودم، با بی‌میلی نرم‌افزار ضدویروس ClamWin را نصب کردم. این نرم‌افزار کدباز و رایگان است و بدون حمایت مالی هیچ شرکتی نوشته و به‌روز می‌شود. اجرایش کردم تا ببینم می‌تواند ویروسم را بشناسد و بکشد یا نه. نتیجه‌اش را دیگر حدس زده‌اید!

همین الان ClamWin دارد همهٔ کپی‌های آن ویروس نامرد را که در تمام دیسک سختم پخش شده است، می‌کشد و راحتم می‌کند! برایم خیلی عجیب است که ClamWin ویروس را شناخته است، ولی AVG Security Suite و NOD32 AntiVirus نشناختندش.

آهای برنامه‌نویسان بیکار و نیک‌خواه سراسر دنیا که کدهایتان را به دیگران می‌دهید! من برنامه‌نویس نیستم، ولی همهٔ شما را دوست دارم!!

ده دلیل مهم برای استفاده نکردن از اوبونتو

مدتی است که من با اوبونتو کار می‌کنم و واقعاً از آن خوشم می‌آید. ولی آدم‌های زیادی را می‌شناسم که هنوز با ویندوز کار می‌کنند. در این‌جا می‌خواهم ده دلیل محکم بیاورم که چرا نباید اوبونتو را به کار ببرید. وقتی دوستان اوبونتوکار شما درباره‌اش با شما حرف می‌زنند، شما باید چند دلیل داشته باشید که چرا ویندوز را ترجیح می‌دهید.

۱. شما همیشه یک محصول جدید را چشم‌بسته می‌پذیرید

ما همیشه حرف بعضی‌ها را که برای محصولی که واقعاً به دردمان نمی‌خورد تبلیغ می‌کنند باور می‌کنیم. اصلاً چرا باید بتوان یک سیستم‌عامل را پیش از نصب از روی سی‌دی بالا آورد و کارش را دید؟ بهشان بگویید که شما به هیچ تضمینی نیاز ندارید؛ هر چه که به شما بدهند، همان طور که هست می‌پذیرید و نصب می‌کنید.

۲. نصب نرم‌افزارهایش زیادی آسان است

در اوبونتو فقط باید Synaptic را اجرا کنید و کنار برنامه‌هایی که می‌خواهید نصب شوند تیک بزنید. بعد هم دکمهٔ Apply را فشار دهید. ولی وقتی شما در اینترنت دنبال نرم‌افزار می‌گردید، وقتی فایل زیپ را باز می‌کنید، وقتی همهٔ برنامه‌های دیگر را می‌بندید تا یک فایل exe را اجرا کنید، آن وقت‌ها حس عجیبی دارید. برای همین بلافاصله Windows Update را اجرا می‌کنید تا ببینید همه چیز سرجایش است و خیالتان راحت می‌شود.

۳. امنیتش زیادی بالاست، ویروس‌هایش خیلی کم‌اند

آنتی‌ویروس‌ها حس گرم خاصی به شما می‌دهند و در ضمن نمی‌گذارند رایانهٔ شما آنقدری که باید سریع باشد. کندکردن سرعت رایانهٔ شما باعث می‌شود انتظار دیگران از شما کمتر شود. خیلی بد است که رایانهٔ آدم با ویروس و جاسوس‌افزار کند نشود، و بدتر این که وقتی آدم رایانه‌اش را روشن می‌کند، ویروس‌ها همه چیز را به هم نریزند. از آن گذشته، اگر شما بتوانید کار مفید بیشتری با رایانهٔ خود بکنید، ممکن است در شغل خود ترفیع بگیرید. آن وقت یافتن راهی که چه‌طور می‌توان این پول اضافه را خرج کرد، برای خودش مصیبتی است.

۴. هیچ نرم‌افزار آفیس گران‌قیمتی ندارد

شما همیشه دوست دارید با یک نرم‌افزار پولی که قیمتش بالای ۴۰۰ دلار است کار کنید. نرم‌افزار اُپن‌آفیس یک توطئهٔ کمونیستی باید باشد. چه اهمیتی دارد که ممکن است چندسال دیگر در ایران هم حقوق نرم‌افزار اجباری شود و استفادهٔ غیرقانونی از نرم‌افزارهای پولی جرم به حساب بیاید؟ خرج زن و بچهٔ بیل گیتس را آن وقت کی بدهد؟

۵. راحتی زیاد در استفاده

سیستم‌عاملی که رایگان باشد، اصلاً خوب نیست. شما همیشه دوست دارید سیستم‌عامل خود را رجیستر کنید تا مطمئن باشید که «اصل» است. فرایند رجیسترکردن حس خوب امنیت به شما می‌دهد و باعث می‌شود مدام برایتان ایمیل بفرستند که بیایید نسخه‌های تازهٔ نرم‌افزار پولی ما را هم بخرید.

۶. نرم‌افزارهای رایگانش خیلی زیاد است

چرا آدم باید در برگزیدن نرم‌افزار حق انتخاب داشته باشد؟ چرا نباید کسی به آدم بگوید فقط همین کار را بکن؟ چرا باید از اپن‌آفیس، فایرفاکس، آودسیتی و گیمپ استفاده کنیم، در حالی که می‌توان یک سی‌دی نرم‌افزار خرید و همهٔ برنامه‌های قفل‌شکسته‌اش را نصب کرد؟

۷. راهنماهایش بیش از حد کامل است

شما بدتان می‌آید که نرم‌افزارهایتان راهنماهای خوب و قابل جستجو داشته باشند. (چند وقت پیش می‌خواستم کارت شبکه‌ام را راه بیندازم؛ به سایت http://help.ubuntu.com رفتم و در آن‌جا دست‌کم سه روش آسان برای این کار یاد گرفتم.) شما همیشه دوست دارید برای یادگرفتن کار با نرم‌افزارهایتان در کلاس‌های آموزشی شرکت کنید.

۸. پشتیبانی و رفع اشکال در هر لحظه

کجایش خوب است که آدم به انجمن‌های فارسی اوبونتو برود و سؤالش را بپرسد تا بلافاصله کسی مشکلش را حل کند؟ همیشه راه بهتر این است که منتظر باشیم تا کسی از شرکت فروشنده بیاید و همه چیز را پاک کند و از نو نصب کند. این حس تازگی بعد از پاک‌شدن همیشه بهتر است.

۹. تنوع محیط‌های گرافیکی‌اش زیاد است

می‌دانم که شما دوست دارید با نسخه‌های مختلف ویندوز ویستا کار کنید که هرکدام فرق‌های کوچکی با هم دارند و در عوض تمام حافظهٔ RAM شما را اشغال می‌کنند. در اوبونتو شما می‌توانید با محیط گنوم کار کنید، یا اگر دلتان نخواست، به جایش کوبونتو را نصب کنید که محیط کِی‌دی‌ای دارد. واقعاً چرا مدارس باید بتوانند روی رایانه‌های خود اِدوبونتو را نصب کنند که به طور ویژه برای محیط‌های آموزشی طراحی شده است؟ معمولاً کاربرانی که رایانه‌شان قدیمی‌تر است، زوبونتو را نصب می‌کنند که سریع‌تر اجرا می‌شود. اصلاً چرا چنین کسانی باید بتوانند با رایانه‌های قدیمی‌شان کار کنند؟ مگر رایانه و اینترنت فقط مال بچه‌پولدارهایی که رایانه‌های گران‌قیمت دارند نیست؟

۱۰. جلوه‌های سه‌بعدی‌اش خیلی زیاد است

شما هیچ وقت جلوه‌های سه‌بعدی را در سیستم‌عامل خود دوست نداشته‌اید. چرا باید بتوان چند دسکتاپ داشت که هرکدام روی یک وجه مکعب هستند و می‌چرخند؟ یا پنجره‌هایی که کش می‌آیند و مثل فنر می‌پرند؟ همیشه بهتر است که ظاهر سیستم مثل ویندوز ویستا ساده باشد، تا دیگران ما را به خودنمایی متهم نکنند.

منبع: ترجمهٔ آزادی از

Top 10 Reasons not to Use Ubuntu

خواندن و نوشتن نامه‌های الکترونیکی با تاندربرد

کاری که بیشتر ما به آن عادت داریم این است که به سایت جی‌میل یا یاهو برویم و نامه‌های خود را در آن‌جا ببینیم و به آن‌ها پاسخ دهیم. ولی در اینجا می‌خواهم روش دیگری را برای خواندن و نوشتن و مدیریت نامه‌های الکترونیکی معرفی کنم که خودم به تازگی تجربه‌اش کرده‌ام و متوجه خوبی‌های بسیار زیادش نسبت به روش متعارف شده‌ام. منظورم خواندن و به طور کلی مدیریت نامه‌ها با ابزارهایی مانند نرم‌افزار تاندربرد است.

تاندربرد همزاد نرم‌افزار فایرفاکس است. هر دو را بنیاد موزیلا با همکاری جامعهٔ برنامه‌نویسان علاقه‌مند از سراسر جهان می‌نویسد. ویژگی مهم تاندربرد، درست مثل فایرفاکس، امنیت بسیار زیاد آن است.

تاندربرد چیست؟

تاندربرد نرم‌افزاری است که با آن می‌توانید نامه‌های الکترونیکی خود را بگیرید، بخوانید، و مدیریت کنید. با تاندربرد نسخه‌ای از نامه‌های الکترونیکی شما در رایانهٔ خودتان هم دخیره می‌شود؛ بنابراین حتی وقتی که به اینترنت وصل نیستید نیز می‌توانید آن‌ها را بخوانید و با آرامش به آن‌ها پاسخ دهید. می‌توانید چندین نامه را بنویسید و آمادهٔ فرستادن نگه دارید؛ بعد به اینترنت وصل شوید تا تاندربرد همهٔ آن‌ها را برایتان بفرستد.

از این گذشته، تاندربرد امکانات بسیار زیادی برای مدیریت نشانی‌های پست الکترونیکی دوستانتان در اختیار می‌گذارد. همچنین با تاندربرد می‌توانید ویژگی‌های نامه‌ای را که می‌نویسید به دقت و با جزئیات تنظیم کنید؛ مثلاً نامه‌های خود را به صورت اچ‌تی‌ام‌ال یا متن ساده بفرستید. ویژگی نامه‌های اچ‌تی‌ام‌ال این است که می‌توان متن آن‌ها را قالب‌بندی کرد، یا حتی در متن نامه عکس گذاشت و… سایر ویژگی‌های تاندربرد را می‌توانید در وب‌گاهش بخوانید.

راهنمای نصب و تنظیمات

بارگیری و نصب تاندربرد دشوار نیست. حجم نسخهٔ فعلی آن تنها ۶٫۴ مگابایت است که از اینجا می‌توانید بگیریدش.

اگر با جی‌میل کار می‌کنید، نخست باید در تنظیمات جی‌میل‌تان گزینهٔ POP3 را تیک بزنید (روی Setting کلیک کنید). فقط می‌ماند تنظیم تاندربرد که آن را تقریباً می‌توانید چشم‌بسته انجام دهید (!): کافی است نام کاربری و گذرواژه (password) خود را به تاندربرد بدهید تا نامه‌هایتان را برایتان بیاورد.

تنظیم تاندربرد برای یاهو کمی دشوارتر است، زیرا در اصل یاهو به کاربرانش اجازهٔ استفاده از برنامه‌هایی چون تاندربرد را نمی‌دهد (یعنی این سرویس در یاهو رایگان نیست و باید برایش به یاهو پول بدهید). ولی برنامه‌ای نوشته شده به نام YPOPS که مشکل را حل می‌کند. باید این برنامه را بگیرید و نصب کنید و بعد تنظیمات تاندربرد را با توجه به راهنمای YPOPS انجام دهید. صدبار گفته‌ام، با یاهو کار نکنید! اگر یک بار جی‌میل را بیازمایید، خواهید دید که کار با جی‌میل به سختی‌های عوض‌کردن نشانی‌تان می‌ارزد.

داشت یادم می‌رفت که بگویم تاندربرد هم مانند فایرفاکس، هم در ویندوز، هم در لینوکس و هم در مک اواس کار می‌کند.

امیدوارم از کار با این نرم‌افزار مفید لذت ببرید!

بهینه‌سازی اپن‌آفیس برای فارسی

پس از نصب اپن‌آفیس، یک کار بسیار مهم (و البته بسیار ساده) را نباید فراموش کنید: تنظیم اپن‌آفیس برای کار با زبان فارسی. برای این کار از منوی Tools گزینهٔ Options را برگزینید. به شکل زیر خوب نگاه کنید و اپن‌آفیس خود را مطابق آن تنطیم کنید (روی شکل کلیک کنید تا بزرگ شود).

با این کار ساده اپن‌آفیس شما برای نوشتن به زبان فارسی آماده می‌شود. می‌توانید با اپن‌آفیس نوشته‌ها و مقاله‌های فارسی خود را به بهترین شکل بسازید!

نصب قالب پیش‌فرض فارسی برای نرم‌افزار واژه‌پرداز اپن‌آفیس

یادتان می‌آید هر بار که مایکروسافت ورد را می‌گشودید تا با آن چیزی به فارسی بنویسید، باید خودتان اول همهٔ فونت‌ها را تنظیم می‌کردید تا مطابق سلیقهٔ شما شوند؟ (مثلاً به جای فونت نه‌چندان‌زیبای Times New Roman فونت نازنین (Nazanin) یا نازلی (Nazli) را برمی‌گزیدید؟) یا مجبور بودید برای این که نوشته‌تان درست چاپ شود اندازهٔ استاندار کاغذ را که روی Letter تنظیم بود روی کاغذ A4 بگذارید؟ من مدت‌ها پیش اپن‌آفیس خودم را جوری تنظیم کردم که همهٔ این تنظیمات کوچک و ظریف را خودش انجام دهد. فایل نهایی را هم با راهنمای کافی در این وبلاگ گذاشتم. اگر شما هم همین را می‌خواهید، این نوشته‌ام را بخوانید.

نرم‌افزار اداری اپن‌آفیس و ویژگی‌های تازه در نسخهٔ ۲٫۴

نسخهٔ ۲٫۴ بستهٔ نرم‌افزاری اپن‌آفیس (OpenOffice.org) چند روز پیش درآمد. در این نسخه ویژگی‌های بسیار خوبی به این نرم‌افزار افزوده شده. در این نوشته یکی از ویژگی‌های نسخهٔ تازه را، یعنی بهبودهایی که در کشیدن نمودار افزوده شده است، دقیق‌تر بررسی خواهیم کرد.

از این به بعد کشیدن نمودار و افزودن خطی که بهترین شیب داده‌ها را مشخص می‌کند در اپن‌آفیس بسیار آسان شده‌است. بیایید یک نمودار بکشیم و این کار را رویش انجام دهیم. نمودار زیر را ببینید:

در این نمودار چند نقطه می‌بینید که با مربع‌های آبی نشان داده شده‌اند. این نقطه‌ها را ما به عنوان ورودی به برنامه داده‌ایم. منحنی نازکی که روی نقطه‌ها کشیده شده را اپن‌آفیس کشیده است. این منحنی بهترین خطی است که می‌توان به این نقطه‌ها برازید (fit کرد). رابطهٔ ریاضی این منحنی هم در گوشهٔ بالای نمودار نوشته شده است. کسانی که کارشان تحلیل داده‌هاست می‌دانند که معنی این جور نمودارها چیست و داشتن این منحنی و معادله‌اش چه‌قدر مهم است.

چه طور؟

۱. یک نمودار از داده‌هایتان بسازید و آن را از نوع XY Scatter بگذارید.

۲. جایی در بیرون نمودار را کلیک کنید تا مطمئن شوید که نمودار برگزیده نشده است.

۳. روی نمودار دبل‌کلیک کنید تا وارد حالت ویرایش نمودار شوید.

۴. از منوی Insert گزینهٔ Statistics را برگزینید.

۵. نوع خط برازش‌کننده را در این پنجره برگزینید (برازش با تابع خطی، توانی، چندجمله‌ای و لگاریتمی) و دکمهٔ OK را بزنید.

۶. روی نمودار با دقت روی خط راست‌کلیک کنید.

۷. گزینهٔ Insert Regression Curve Equation را بزنید.

به همین سادگی! الان در نمودار شما معادلهٔ خط برازیده هم نوشته شده است. می‌توانید بگویید که خطای برازش (R2) را هم روی نمودار بنویسد.

باورتان نشد؟

خوشتان آمد؟ می‌خواهید دربارهٔ اپن‌آفیس بیشتر بدانید؟می‌دانستید که برخلاف مایکروسافت آفیس که چندصددلار پولش است، اپن‌آفیس واقعاً رایگان است و با استفاده از آن مرتکب هیچ دزدی نرم‌افزاری نمی‌شوید؟ می‌دانستید که اپن‌آفیس به آسانی در ویندوز قابل نصب است؟

پیوندهای مرتبط

وب‌گاه پروژهٔ اپن‌آفیس که می‌توانید اپن‌آفیس را از آن‌جا باربگیرید.
دربارهٔ نرم‌افزار اُپن‌آفیس در ویکی‌پدیای فارسی، با توضیحات بسیار خوب

–

منبع: وب‌گاه OpenOffice.org Ninja

پی‌دی‌اف‌ساز

برنامهٔ «پی‌دی‌اف‌ساز» (PDFCreator) برنامه‌ای برای ساختن پرونده‌های پی‌دی‌اف (pdf) در محیط ویندوز است. این برنامه هم مانند همهٔ نرم‌افزارهای دیگری که این‌جا معرفی می‌شوند، آزاد و رایگان است. کیفیت پی‌دی‌اف‌هایی که پی‌دی‌اف‌ساز می‌سازد هم‌مرتبه با بهترین نرم‌افزارهای همانندش (مانند ادوبی اکروبات) است. این برنامه یک ویژگی بسیار خوب نیز دارد که «ادوبی اکروبات» ندارد: این برنامه به طور پیش‌فرض همهٔ قلم‌ها (fontها) را به پروندهٔ پی‌دی‌اف می‌افزاید. بعضی از نسخه‌های اکروبات به طور پیش‌فرض این کار را نمی‌کنند و در نتیجه بعضی‌ها ممکن است نتوانند خروجی آن‌ها را ببینند. ولی اگر پی‌دی‌اف‌هایتان را با «پی‌دی‌اف‌ساز» بسازید، این مشکل پیش نخواهد آمد.
حجم این برنامه هم بسیاربسیار کمتر از ادوبی اکروبات است. پی‌دی‌اف‌ساز حدود ۱۲ مگابایت حجمش است، در حالی که نسخه‌ای از ادوبی اکروبات که می‌تواند پی‌دی‌اف بسازد چندصدمگابایت حجم دارد. از آن گذشته، اکروبات بسیار گران است (چندصد دلار) و برای به‌کاربردن آن باید پول هنگفتی بپردازیم (یا دزدی هنگفتی مرتکب شویم) ولی پی‌دی‌اف‌ساز واقعاً رایگان است.

روش کار با پی‌دی‌اف‌ساز

ساختن پی‌دی‌اف با این برنامه بسیار آسان است. پس از نصب، یک چاپگر مجازی روی رایانهٔ شما ساخته می‌شود. از هر پرونده‌ای که می‌خواهید پی‌دی‌اف بسازید، کافی است آن را در برنامهٔ مخصوص به خودش باز کنید و سپس آن را با چاپگر پی‌دی‌اف‌ساز چاپ کنید؛ یعنی مثلاً از منوی File گزینهٔ Print را برگزینید و گزینهٔ Printer را روی PDFCreator تنظیم کنید و پروندهٔ خود را چاپ کنید. با این کار پنجره‌ای باز می‌شود که می‌پرسد پی‌دی‌اف خود را می‌خواهید با چه نامی ذخیره کنید، و پی‌دی‌اف شما را می‌سازد. به همین آسانی!

اصلاً پی‌دی‌اف چیست و به چه درد می‌خورد؟

پی‌دی‌اف (pdf) سرنام عبارت Portable Document Format و نام قالبی برای ذخیرهٔ پرونده‌های متنی و تصویری است. این قالب را شرکت ادوبی (Adobe Systems) اختراع کرده و امروزه به عنوان استانداردی برای توزیع پرونده‌ها به گستردگی به کار می‌رود.
اگر شما دانش‌آموز یا دانشجو باشید، پی‌دی‌اف به احتمال زیاد به دردتان خواهد خورد. مثلاً وقتی قرار است متنی را به عنوان پروژهٔ درسی در رایانهٔ خود تایپ کنید و به استادتان تحویل دهید، بهتر است که در پایان پروندهٔ خود را به قالب پی‌دی‌اف تبدیل کنید. این کار باعث می‌شود که نوشتهٔ شما در همهٔ رایانه‌ها همان طوری که شما در رایانهٔ خود می‌بینید دیده شود و نوشته‌هایش به هم نریزد.

واژه‌نامهٔ فارسی، با تلفظ، در اوبونتو

استاردیکت یک واژه‌نامه (دیکشنری) آزاد و رایگان در اوبونتو است. استاردیکت می‌تواند بانک واژه‌های گوناگونی را از بگیرد و آن‌ها را نشان دهد. در سایت این برنامه بانک واژه‌های گوناگونی مانند لانگمن، بریتانیکا، وبستر و یک واژه‌نامهٔ انگیسی-به-فارسی هست. استاردیکت می‌تواند معنای واژه‌ها را تنها با برگزیدن آن واژه در هر برنامه‌ای در یک پنجرهٔ شناور کوچک نشان دهد. در مقام مقایسه، می‌توان گفت که استاردیکت بسیار شبیه نرم‌افزار بابیلون است ـــ و حتی بهتر از آن، زیرا آزاد و رایگان هم هست.

ویژگی بسیار خوب دیگر استاردیکت این است که می‌تواند واژه‌ها را تلفظ کند. برای این کار لازم است پرونده‌های لازم را از سایت برنامه بگیرید و به استاردیکت بشناسانید. یک نما از این برنامه را ببینید:

راهنمای نصب استاردیکت

فکر نمی‌کنم نصب استاردیکت در اوبونتو با دیدن این تصویر به توضیح بیشتری نیاز داشته باشد. فقط یادتان باشد که وقتی استاردیکت را نصب کنید، تا وقتی بانک‌های واژه را به آن نیفزوده‌اید، نمی‌توانید با آن کار کنید. بانک‌های واژه را باید جداگانه از سایت برنامه باربگیرید.

افزودن بانک‌های واژه

به این صفحه بروید که در آن فهرستی از بانک‌های واژهٔ بسیار متنوعی هست. باید پرونده‌های tarball (با پسوند tar.bz2) را باربگیرید. من پیشنهاد می‌کنم واژه‌نامه‌های لانگمن (Longman) و دانشنامهٔ فشردهٔ بریتانیکا (The Britannica Concise Encyclopedia) را بگیرید. اولی یک واژه‌نامهٔ انگلیسی-به-انگلیسی بسیار خوب و دومی یک دانشنامهٔ بسیار معتبر است. واژه‌نامهٔ انگلیسی-به-فارسی هم در این صفحه هست (quick_eng-persian).

پرونده‌هایی که بارمی‌گیرید، فشرده‌شده هستند. باید آن‌ها را از حالت فشرده دربیاورید (روی آن کلیک راست کنید و Extract Here را برگزینید). سپس باید آن‌ها را در این مسیر کپی کنید تا استاردیکت بشناسدشان:

/home/your_username/.stardict/dic

در نشانی بالا your_username نام کاربری شماست. مثلاً برای من که نام کاربری‌ام amp است، می‌شود چیزی همانند این (به نشانی‌ای که در نوار بالای پنجره نوشته شده دقت کنید):

برای رفتن به پوشهٔ stardict. باید از منوی Place روی Home Folder کلیک کنید. این پوشه مخفی (Hidden) است. دکمه‌های Ctrl+H را بزنید تا پوشه‌های مخفی نمایان شوند. آن وقت می‌توانید این پوشه را بیابید. دقت کنید که نام این پوشه با نقطه آغاز می‌شود.

افزودن تلفظ واژه‌ها

تلفظ واژه‌ها در یک پروندهٔ فشردهٔ بسیار پرحجم ذخیره شده است. این پرونده در واقع مجموعه‌ای ازپرونده‌های بی‌شماری در قالب wav است. این پرونده را از اینجا بگیرید. آن را از حالت فشرده خارج کنید و پوشهٔ حاصل را در مسیر /usr/share/ کپی کنید. این نیاز به دسترسی مدیریتی دارد. برای این کار ترمینال را باز کنید و در آن بنویسید

sudo nautilus

با این کار گذرواژه (password) شما را می‌پرسد و سپس پنجرهٔ پرونده‌ها را در حالت مدیریتی باز می‌کند. در این پنجره می‌توانید به راحتی پوشه را در مسیری که گفتم کپی کنید.

روش کار با برنامه

این را دیگر به عهدهٔ خودتان می‌گذارم. کمی که با برنامه ور بروید، از همه‌جایش سردرخواهیدآورد! با این حال اگر پرسشی داشتید، راحت باشید، بپرسید!