نرم‌افزار (کدباز) ضدویروس ClamWin

با این که من که طرفدار پروپاقرص نرم‌افزارهای آزاد (کدباز) هستم، همیشه فکر می‌کردم در یک مورد خاص به نرم‌افزار آزاد نمی‌توان اعتماد کرد. آن یک مورد خاص هم نرم‌افزارهای ضدویروس هستند. زیرا این نرم‌افزارها باید هر روز و هر ساعت به‌روز شوند تا بتوانند ویروس‌های تازه را بشناسند. و از آن جا که نرم‌افزارهای آزاد را معمولاً برنامه‌نویسان داوطلب (بخوانید بیکار!) توسعه می‌دهند، این کار برایشان کم‌وبیش نشدنی است. زیرا کسی نیست که خرج زندگی‌شان را بدهد تا آن‌ها تمام‌وقت روی به‌روزکردن ضدویروس کار کنند.

ولی همین امشب نظرم دربارهٔ حرف‌های بالا عوض شد. خودم هم باورم نمی‌شود که جامعهٔ برنامه‌نویسان و کاربران نرم‌افزارهای آزاد دیگر این قدر قوی باشد. ولی انگار هست! امشب پس از آزمودن چندین ضدویروس معروف برای رهاشدن از دست ویروس تازه‌ای که به جان ویندوزم افتاده، و پس از این که کم‌کم به فکر نصب دوبارهٔ ویندوز افتاده بودم، با بی‌میلی نرم‌افزار ضدویروس ClamWin را نصب کردم. این نرم‌افزار کدباز و رایگان است و بدون حمایت مالی هیچ شرکتی نوشته و به‌روز می‌شود. اجرایش کردم تا ببینم می‌تواند ویروسم را بشناسد و بکشد یا نه. نتیجه‌اش را دیگر حدس زده‌اید!

همین الان ClamWin دارد همهٔ کپی‌های آن ویروس نامرد را که در تمام دیسک سختم پخش شده است، می‌کشد و راحتم می‌کند! برایم خیلی عجیب است که ClamWin ویروس را شناخته است، ولی AVG Security Suite و NOD32 AntiVirus نشناختندش.

آهای برنامه‌نویسان بیکار و نیک‌خواه سراسر دنیا که کدهایتان را به دیگران می‌دهید! من برنامه‌نویس نیستم، ولی همهٔ شما را دوست دارم!!

ده دلیل مهم برای استفاده نکردن از اوبونتو

مدتی است که من با اوبونتو کار می‌کنم و واقعاً از آن خوشم می‌آید. ولی آدم‌های زیادی را می‌شناسم که هنوز با ویندوز کار می‌کنند. در این‌جا می‌خواهم ده دلیل محکم بیاورم که چرا نباید اوبونتو را به کار ببرید. وقتی دوستان اوبونتوکار شما درباره‌اش با شما حرف می‌زنند، شما باید چند دلیل داشته باشید که چرا ویندوز را ترجیح می‌دهید.

۱. شما همیشه یک محصول جدید را چشم‌بسته می‌پذیرید

ما همیشه حرف بعضی‌ها را که برای محصولی که واقعاً به دردمان نمی‌خورد تبلیغ می‌کنند باور می‌کنیم. اصلاً چرا باید بتوان یک سیستم‌عامل را پیش از نصب از روی سی‌دی بالا آورد و کارش را دید؟ بهشان بگویید که شما به هیچ تضمینی نیاز ندارید؛ هر چه که به شما بدهند، همان طور که هست می‌پذیرید و نصب می‌کنید.

۲. نصب نرم‌افزارهایش زیادی آسان است

در اوبونتو فقط باید Synaptic را اجرا کنید و کنار برنامه‌هایی که می‌خواهید نصب شوند تیک بزنید. بعد هم دکمهٔ Apply را فشار دهید. ولی وقتی شما در اینترنت دنبال نرم‌افزار می‌گردید، وقتی فایل زیپ را باز می‌کنید، وقتی همهٔ برنامه‌های دیگر را می‌بندید تا یک فایل exe را اجرا کنید، آن وقت‌ها حس عجیبی دارید. برای همین بلافاصله Windows Update را اجرا می‌کنید تا ببینید همه چیز سرجایش است و خیالتان راحت می‌شود.

۳. امنیتش زیادی بالاست، ویروس‌هایش خیلی کم‌اند

آنتی‌ویروس‌ها حس گرم خاصی به شما می‌دهند و در ضمن نمی‌گذارند رایانهٔ شما آنقدری که باید سریع باشد. کندکردن سرعت رایانهٔ شما باعث می‌شود انتظار دیگران از شما کمتر شود. خیلی بد است که رایانهٔ آدم با ویروس و جاسوس‌افزار کند نشود، و بدتر این که وقتی آدم رایانه‌اش را روشن می‌کند، ویروس‌ها همه چیز را به هم نریزند. از آن گذشته، اگر شما بتوانید کار مفید بیشتری با رایانهٔ خود بکنید، ممکن است در شغل خود ترفیع بگیرید. آن وقت یافتن راهی که چه‌طور می‌توان این پول اضافه را خرج کرد، برای خودش مصیبتی است.

۴. هیچ نرم‌افزار آفیس گران‌قیمتی ندارد

شما همیشه دوست دارید با یک نرم‌افزار پولی که قیمتش بالای ۴۰۰ دلار است کار کنید. نرم‌افزار اُپن‌آفیس یک توطئهٔ کمونیستی باید باشد. چه اهمیتی دارد که ممکن است چندسال دیگر در ایران هم حقوق نرم‌افزار اجباری شود و استفادهٔ غیرقانونی از نرم‌افزارهای پولی جرم به حساب بیاید؟ خرج زن و بچهٔ بیل گیتس را آن وقت کی بدهد؟

۵. راحتی زیاد در استفاده

سیستم‌عاملی که رایگان باشد، اصلاً خوب نیست. شما همیشه دوست دارید سیستم‌عامل خود را رجیستر کنید تا مطمئن باشید که «اصل» است. فرایند رجیسترکردن حس خوب امنیت به شما می‌دهد و باعث می‌شود مدام برایتان ایمیل بفرستند که بیایید نسخه‌های تازهٔ نرم‌افزار پولی ما را هم بخرید.

۶. نرم‌افزارهای رایگانش خیلی زیاد است

چرا آدم باید در برگزیدن نرم‌افزار حق انتخاب داشته باشد؟ چرا نباید کسی به آدم بگوید فقط همین کار را بکن؟ چرا باید از اپن‌آفیس، فایرفاکس، آودسیتی و گیمپ استفاده کنیم، در حالی که می‌توان یک سی‌دی نرم‌افزار خرید و همهٔ برنامه‌های قفل‌شکسته‌اش را نصب کرد؟

۷. راهنماهایش بیش از حد کامل است

شما بدتان می‌آید که نرم‌افزارهایتان راهنماهای خوب و قابل جستجو داشته باشند. (چند وقت پیش می‌خواستم کارت شبکه‌ام را راه بیندازم؛ به سایت http://help.ubuntu.com رفتم و در آن‌جا دست‌کم سه روش آسان برای این کار یاد گرفتم.) شما همیشه دوست دارید برای یادگرفتن کار با نرم‌افزارهایتان در کلاس‌های آموزشی شرکت کنید.

۸. پشتیبانی و رفع اشکال در هر لحظه

کجایش خوب است که آدم به انجمن‌های فارسی اوبونتو برود و سؤالش را بپرسد تا بلافاصله کسی مشکلش را حل کند؟ همیشه راه بهتر این است که منتظر باشیم تا کسی از شرکت فروشنده بیاید و همه چیز را پاک کند و از نو نصب کند. این حس تازگی بعد از پاک‌شدن همیشه بهتر است.

۹. تنوع محیط‌های گرافیکی‌اش زیاد است

می‌دانم که شما دوست دارید با نسخه‌های مختلف ویندوز ویستا کار کنید که هرکدام فرق‌های کوچکی با هم دارند و در عوض تمام حافظهٔ RAM شما را اشغال می‌کنند. در اوبونتو شما می‌توانید با محیط گنوم کار کنید، یا اگر دلتان نخواست، به جایش کوبونتو را نصب کنید که محیط کِی‌دی‌ای دارد. واقعاً چرا مدارس باید بتوانند روی رایانه‌های خود اِدوبونتو را نصب کنند که به طور ویژه برای محیط‌های آموزشی طراحی شده است؟ معمولاً کاربرانی که رایانه‌شان قدیمی‌تر است، زوبونتو را نصب می‌کنند که سریع‌تر اجرا می‌شود. اصلاً چرا چنین کسانی باید بتوانند با رایانه‌های قدیمی‌شان کار کنند؟ مگر رایانه و اینترنت فقط مال بچه‌پولدارهایی که رایانه‌های گران‌قیمت دارند نیست؟

۱۰. جلوه‌های سه‌بعدی‌اش خیلی زیاد است

شما هیچ وقت جلوه‌های سه‌بعدی را در سیستم‌عامل خود دوست نداشته‌اید. چرا باید بتوان چند دسکتاپ داشت که هرکدام روی یک وجه مکعب هستند و می‌چرخند؟ یا پنجره‌هایی که کش می‌آیند و مثل فنر می‌پرند؟ همیشه بهتر است که ظاهر سیستم مثل ویندوز ویستا ساده باشد، تا دیگران ما را به خودنمایی متهم نکنند.

منبع: ترجمهٔ آزادی از

Top 10 Reasons not to Use Ubuntu

خواندن و نوشتن نامه‌های الکترونیکی با تاندربرد

کاری که بیشتر ما به آن عادت داریم این است که به سایت جی‌میل یا یاهو برویم و نامه‌های خود را در آن‌جا ببینیم و به آن‌ها پاسخ دهیم. ولی در اینجا می‌خواهم روش دیگری را برای خواندن و نوشتن و مدیریت نامه‌های الکترونیکی معرفی کنم که خودم به تازگی تجربه‌اش کرده‌ام و متوجه خوبی‌های بسیار زیادش نسبت به روش متعارف شده‌ام. منظورم خواندن و به طور کلی مدیریت نامه‌ها با ابزارهایی مانند نرم‌افزار تاندربرد است.

تاندربرد همزاد نرم‌افزار فایرفاکس است. هر دو را بنیاد موزیلا با همکاری جامعهٔ برنامه‌نویسان علاقه‌مند از سراسر جهان می‌نویسد. ویژگی مهم تاندربرد، درست مثل فایرفاکس، امنیت بسیار زیاد آن است.

تاندربرد چیست؟

تاندربرد نرم‌افزاری است که با آن می‌توانید نامه‌های الکترونیکی خود را بگیرید، بخوانید، و مدیریت کنید. با تاندربرد نسخه‌ای از نامه‌های الکترونیکی شما در رایانهٔ خودتان هم دخیره می‌شود؛ بنابراین حتی وقتی که به اینترنت وصل نیستید نیز می‌توانید آن‌ها را بخوانید و با آرامش به آن‌ها پاسخ دهید. می‌توانید چندین نامه را بنویسید و آمادهٔ فرستادن نگه دارید؛ بعد به اینترنت وصل شوید تا تاندربرد همهٔ آن‌ها را برایتان بفرستد.

از این گذشته، تاندربرد امکانات بسیار زیادی برای مدیریت نشانی‌های پست الکترونیکی دوستانتان در اختیار می‌گذارد. همچنین با تاندربرد می‌توانید ویژگی‌های نامه‌ای را که می‌نویسید به دقت و با جزئیات تنظیم کنید؛ مثلاً نامه‌های خود را به صورت اچ‌تی‌ام‌ال یا متن ساده بفرستید. ویژگی نامه‌های اچ‌تی‌ام‌ال این است که می‌توان متن آن‌ها را قالب‌بندی کرد، یا حتی در متن نامه عکس گذاشت و… سایر ویژگی‌های تاندربرد را می‌توانید در وب‌گاهش بخوانید.

راهنمای نصب و تنظیمات

بارگیری و نصب تاندربرد دشوار نیست. حجم نسخهٔ فعلی آن تنها ۶٫۴ مگابایت است که از اینجا می‌توانید بگیریدش.

اگر با جی‌میل کار می‌کنید، نخست باید در تنظیمات جی‌میل‌تان گزینهٔ POP3 را تیک بزنید (روی Setting کلیک کنید). فقط می‌ماند تنظیم تاندربرد که آن را تقریباً می‌توانید چشم‌بسته انجام دهید (!): کافی است نام کاربری و گذرواژه (password) خود را به تاندربرد بدهید تا نامه‌هایتان را برایتان بیاورد.

تنظیم تاندربرد برای یاهو کمی دشوارتر است، زیرا در اصل یاهو به کاربرانش اجازهٔ استفاده از برنامه‌هایی چون تاندربرد را نمی‌دهد (یعنی این سرویس در یاهو رایگان نیست و باید برایش به یاهو پول بدهید). ولی برنامه‌ای نوشته شده به نام YPOPS که مشکل را حل می‌کند. باید این برنامه را بگیرید و نصب کنید و بعد تنظیمات تاندربرد را با توجه به راهنمای YPOPS انجام دهید. صدبار گفته‌ام، با یاهو کار نکنید! اگر یک بار جی‌میل را بیازمایید، خواهید دید که کار با جی‌میل به سختی‌های عوض‌کردن نشانی‌تان می‌ارزد.

داشت یادم می‌رفت که بگویم تاندربرد هم مانند فایرفاکس، هم در ویندوز، هم در لینوکس و هم در مک اواس کار می‌کند.

امیدوارم از کار با این نرم‌افزار مفید لذت ببرید!

بهینه‌سازی اپن‌آفیس برای فارسی

پس از نصب اپن‌آفیس، یک کار بسیار مهم (و البته بسیار ساده) را نباید فراموش کنید: تنظیم اپن‌آفیس برای کار با زبان فارسی. برای این کار از منوی Tools گزینهٔ Options را برگزینید. به شکل زیر خوب نگاه کنید و اپن‌آفیس خود را مطابق آن تنطیم کنید (روی شکل کلیک کنید تا بزرگ شود).

با این کار ساده اپن‌آفیس شما برای نوشتن به زبان فارسی آماده می‌شود. می‌توانید با اپن‌آفیس نوشته‌ها و مقاله‌های فارسی خود را به بهترین شکل بسازید!

نصب قالب پیش‌فرض فارسی برای نرم‌افزار واژه‌پرداز اپن‌آفیس

یادتان می‌آید هر بار که مایکروسافت ورد را می‌گشودید تا با آن چیزی به فارسی بنویسید، باید خودتان اول همهٔ فونت‌ها را تنظیم می‌کردید تا مطابق سلیقهٔ شما شوند؟ (مثلاً به جای فونت نه‌چندان‌زیبای Times New Roman فونت نازنین (Nazanin) یا نازلی (Nazli) را برمی‌گزیدید؟) یا مجبور بودید برای این که نوشته‌تان درست چاپ شود اندازهٔ استاندار کاغذ را که روی Letter تنظیم بود روی کاغذ A4 بگذارید؟ من مدت‌ها پیش اپن‌آفیس خودم را جوری تنظیم کردم که همهٔ این تنظیمات کوچک و ظریف را خودش انجام دهد. فایل نهایی را هم با راهنمای کافی در این وبلاگ گذاشتم. اگر شما هم همین را می‌خواهید، این نوشته‌ام را بخوانید.

نرم‌افزار اداری اپن‌آفیس و ویژگی‌های تازه در نسخهٔ ۲٫۴

نسخهٔ ۲٫۴ بستهٔ نرم‌افزاری اپن‌آفیس (OpenOffice.org) چند روز پیش درآمد. در این نسخه ویژگی‌های بسیار خوبی به این نرم‌افزار افزوده شده. در این نوشته یکی از ویژگی‌های نسخهٔ تازه را، یعنی بهبودهایی که در کشیدن نمودار افزوده شده است، دقیق‌تر بررسی خواهیم کرد.

از این به بعد کشیدن نمودار و افزودن خطی که بهترین شیب داده‌ها را مشخص می‌کند در اپن‌آفیس بسیار آسان شده‌است. بیایید یک نمودار بکشیم و این کار را رویش انجام دهیم. نمودار زیر را ببینید:

در این نمودار چند نقطه می‌بینید که با مربع‌های آبی نشان داده شده‌اند. این نقطه‌ها را ما به عنوان ورودی به برنامه داده‌ایم. منحنی نازکی که روی نقطه‌ها کشیده شده را اپن‌آفیس کشیده است. این منحنی بهترین خطی است که می‌توان به این نقطه‌ها برازید (fit کرد). رابطهٔ ریاضی این منحنی هم در گوشهٔ بالای نمودار نوشته شده است. کسانی که کارشان تحلیل داده‌هاست می‌دانند که معنی این جور نمودارها چیست و داشتن این منحنی و معادله‌اش چه‌قدر مهم است.

چه طور؟

۱. یک نمودار از داده‌هایتان بسازید و آن را از نوع XY Scatter بگذارید.

۲. جایی در بیرون نمودار را کلیک کنید تا مطمئن شوید که نمودار برگزیده نشده است.

۳. روی نمودار دبل‌کلیک کنید تا وارد حالت ویرایش نمودار شوید.

۴. از منوی Insert گزینهٔ Statistics را برگزینید.

۵. نوع خط برازش‌کننده را در این پنجره برگزینید (برازش با تابع خطی، توانی، چندجمله‌ای و لگاریتمی) و دکمهٔ OK را بزنید.

۶. روی نمودار با دقت روی خط راست‌کلیک کنید.

۷. گزینهٔ Insert Regression Curve Equation را بزنید.

به همین سادگی! الان در نمودار شما معادلهٔ خط برازیده هم نوشته شده است. می‌توانید بگویید که خطای برازش (R2) را هم روی نمودار بنویسد.

باورتان نشد؟

خوشتان آمد؟ می‌خواهید دربارهٔ اپن‌آفیس بیشتر بدانید؟می‌دانستید که برخلاف مایکروسافت آفیس که چندصددلار پولش است، اپن‌آفیس واقعاً رایگان است و با استفاده از آن مرتکب هیچ دزدی نرم‌افزاری نمی‌شوید؟ می‌دانستید که اپن‌آفیس به آسانی در ویندوز قابل نصب است؟

پیوندهای مرتبط

وب‌گاه پروژهٔ اپن‌آفیس که می‌توانید اپن‌آفیس را از آن‌جا باربگیرید.
دربارهٔ نرم‌افزار اُپن‌آفیس در ویکی‌پدیای فارسی، با توضیحات بسیار خوب

–

منبع: وب‌گاه OpenOffice.org Ninja

پی‌دی‌اف‌ساز

برنامهٔ «پی‌دی‌اف‌ساز» (PDFCreator) برنامه‌ای برای ساختن پرونده‌های پی‌دی‌اف (pdf) در محیط ویندوز است. این برنامه هم مانند همهٔ نرم‌افزارهای دیگری که این‌جا معرفی می‌شوند، آزاد و رایگان است. کیفیت پی‌دی‌اف‌هایی که پی‌دی‌اف‌ساز می‌سازد هم‌مرتبه با بهترین نرم‌افزارهای همانندش (مانند ادوبی اکروبات) است. این برنامه یک ویژگی بسیار خوب نیز دارد که «ادوبی اکروبات» ندارد: این برنامه به طور پیش‌فرض همهٔ قلم‌ها (fontها) را به پروندهٔ پی‌دی‌اف می‌افزاید. بعضی از نسخه‌های اکروبات به طور پیش‌فرض این کار را نمی‌کنند و در نتیجه بعضی‌ها ممکن است نتوانند خروجی آن‌ها را ببینند. ولی اگر پی‌دی‌اف‌هایتان را با «پی‌دی‌اف‌ساز» بسازید، این مشکل پیش نخواهد آمد.
حجم این برنامه هم بسیاربسیار کمتر از ادوبی اکروبات است. پی‌دی‌اف‌ساز حدود ۱۲ مگابایت حجمش است، در حالی که نسخه‌ای از ادوبی اکروبات که می‌تواند پی‌دی‌اف بسازد چندصدمگابایت حجم دارد. از آن گذشته، اکروبات بسیار گران است (چندصد دلار) و برای به‌کاربردن آن باید پول هنگفتی بپردازیم (یا دزدی هنگفتی مرتکب شویم) ولی پی‌دی‌اف‌ساز واقعاً رایگان است.

روش کار با پی‌دی‌اف‌ساز

ساختن پی‌دی‌اف با این برنامه بسیار آسان است. پس از نصب، یک چاپگر مجازی روی رایانهٔ شما ساخته می‌شود. از هر پرونده‌ای که می‌خواهید پی‌دی‌اف بسازید، کافی است آن را در برنامهٔ مخصوص به خودش باز کنید و سپس آن را با چاپگر پی‌دی‌اف‌ساز چاپ کنید؛ یعنی مثلاً از منوی File گزینهٔ Print را برگزینید و گزینهٔ Printer را روی PDFCreator تنظیم کنید و پروندهٔ خود را چاپ کنید. با این کار پنجره‌ای باز می‌شود که می‌پرسد پی‌دی‌اف خود را می‌خواهید با چه نامی ذخیره کنید، و پی‌دی‌اف شما را می‌سازد. به همین آسانی!

اصلاً پی‌دی‌اف چیست و به چه درد می‌خورد؟

پی‌دی‌اف (pdf) سرنام عبارت Portable Document Format و نام قالبی برای ذخیرهٔ پرونده‌های متنی و تصویری است. این قالب را شرکت ادوبی (Adobe Systems) اختراع کرده و امروزه به عنوان استانداردی برای توزیع پرونده‌ها به گستردگی به کار می‌رود.
اگر شما دانش‌آموز یا دانشجو باشید، پی‌دی‌اف به احتمال زیاد به دردتان خواهد خورد. مثلاً وقتی قرار است متنی را به عنوان پروژهٔ درسی در رایانهٔ خود تایپ کنید و به استادتان تحویل دهید، بهتر است که در پایان پروندهٔ خود را به قالب پی‌دی‌اف تبدیل کنید. این کار باعث می‌شود که نوشتهٔ شما در همهٔ رایانه‌ها همان طوری که شما در رایانهٔ خود می‌بینید دیده شود و نوشته‌هایش به هم نریزد.

واژه‌نامهٔ فارسی، با تلفظ، در اوبونتو

استاردیکت یک واژه‌نامه (دیکشنری) آزاد و رایگان در اوبونتو است. استاردیکت می‌تواند بانک واژه‌های گوناگونی را از بگیرد و آن‌ها را نشان دهد. در سایت این برنامه بانک واژه‌های گوناگونی مانند لانگمن، بریتانیکا، وبستر و یک واژه‌نامهٔ انگیسی-به-فارسی هست. استاردیکت می‌تواند معنای واژه‌ها را تنها با برگزیدن آن واژه در هر برنامه‌ای در یک پنجرهٔ شناور کوچک نشان دهد. در مقام مقایسه، می‌توان گفت که استاردیکت بسیار شبیه نرم‌افزار بابیلون است ـــ و حتی بهتر از آن، زیرا آزاد و رایگان هم هست.

ویژگی بسیار خوب دیگر استاردیکت این است که می‌تواند واژه‌ها را تلفظ کند. برای این کار لازم است پرونده‌های لازم را از سایت برنامه بگیرید و به استاردیکت بشناسانید. یک نما از این برنامه را ببینید:

راهنمای نصب استاردیکت

فکر نمی‌کنم نصب استاردیکت در اوبونتو با دیدن این تصویر به توضیح بیشتری نیاز داشته باشد. فقط یادتان باشد که وقتی استاردیکت را نصب کنید، تا وقتی بانک‌های واژه را به آن نیفزوده‌اید، نمی‌توانید با آن کار کنید. بانک‌های واژه را باید جداگانه از سایت برنامه باربگیرید.

افزودن بانک‌های واژه

به این صفحه بروید که در آن فهرستی از بانک‌های واژهٔ بسیار متنوعی هست. باید پرونده‌های tarball (با پسوند tar.bz2) را باربگیرید. من پیشنهاد می‌کنم واژه‌نامه‌های لانگمن (Longman) و دانشنامهٔ فشردهٔ بریتانیکا (The Britannica Concise Encyclopedia) را بگیرید. اولی یک واژه‌نامهٔ انگلیسی-به-انگلیسی بسیار خوب و دومی یک دانشنامهٔ بسیار معتبر است. واژه‌نامهٔ انگلیسی-به-فارسی هم در این صفحه هست (quick_eng-persian).

پرونده‌هایی که بارمی‌گیرید، فشرده‌شده هستند. باید آن‌ها را از حالت فشرده دربیاورید (روی آن کلیک راست کنید و Extract Here را برگزینید). سپس باید آن‌ها را در این مسیر کپی کنید تا استاردیکت بشناسدشان:

/home/your_username/.stardict/dic

در نشانی بالا your_username نام کاربری شماست. مثلاً برای من که نام کاربری‌ام amp است، می‌شود چیزی همانند این (به نشانی‌ای که در نوار بالای پنجره نوشته شده دقت کنید):

برای رفتن به پوشهٔ stardict. باید از منوی Place روی Home Folder کلیک کنید. این پوشه مخفی (Hidden) است. دکمه‌های Ctrl+H را بزنید تا پوشه‌های مخفی نمایان شوند. آن وقت می‌توانید این پوشه را بیابید. دقت کنید که نام این پوشه با نقطه آغاز می‌شود.

افزودن تلفظ واژه‌ها

تلفظ واژه‌ها در یک پروندهٔ فشردهٔ بسیار پرحجم ذخیره شده است. این پرونده در واقع مجموعه‌ای ازپرونده‌های بی‌شماری در قالب wav است. این پرونده را از اینجا بگیرید. آن را از حالت فشرده خارج کنید و پوشهٔ حاصل را در مسیر /usr/share/ کپی کنید. این نیاز به دسترسی مدیریتی دارد. برای این کار ترمینال را باز کنید و در آن بنویسید

sudo nautilus

با این کار گذرواژه (password) شما را می‌پرسد و سپس پنجرهٔ پرونده‌ها را در حالت مدیریتی باز می‌کند. در این پنجره می‌توانید به راحتی پوشه را در مسیری که گفتم کپی کنید.

روش کار با برنامه

این را دیگر به عهدهٔ خودتان می‌گذارم. کمی که با برنامه ور بروید، از همه‌جایش سردرخواهیدآورد! با این حال اگر پرسشی داشتید، راحت باشید، بپرسید!

راهنمای نصب بی‌خطر اوبونتو در کنار ویندوز

نسخهٔ قابل چاپ این نوشته

بزرگ‌ترین مشکل در نصب اوبونتو برای تازه‌واردان این است که نکند ویندوزشان به هم بریزد یا فایل‌های حساس‌شان پاک شود. این نگرانی هم کاملاً منطقی است، زیرا اوبونتو هرچه‌قدر هم که قدرتمند و حرفه‌ای باشد، متفاوت از ویندوز است و نمی‌توان از کسی که سال‌هاست با ویندوز کار کرده انتظار داشت که یک‌شبه اوبونتو را نصب کند و از آن به بعد همهٔ کارهایش را با اوبونتو انجام دهد.

در این نوشته، یادمی‌گیرید که چه طور اوبونتو و ویندوز را همزمان روی کامپیوترتان داشته باشید، بدون این که ویندوزتان یا هیچ‌یک از فایل‌هایتان آسیبی ببیند. امیدوارم که این راهنما به کارتان بیاید. پیش از انجام دستورات این راهنما، دست‌کم یک بار آن را با دقت تا پایان بخوانید.

من دربارهٔ شما چه می‌اندیشم؟

من نمی‌توانم نصب اوبونتو را به یک نوزاد شش‌ماهه بیاموزم. برای این که از اول گربه‌ها را دم درِ حجله بکشیم، من فرض می‌کنم که شما چند مهارت پایه‌ای در کار با کامپیوترها را دارید. اگر این‌ها را می‌دانید، امیدوار باشید که بتوانید تا پایان این راهنما را انجام دهید و به نتیجهٔ پایانی برسید.

• شما می‌دانید که چه‌طور کامپیوتر را روشن و خاموش کنید. می‌دانید که چه‌طور یک لوح‌فشرده (سی‌دی) را در کامپیوتر بگذارید.
• شما تا حالا با سیستم‌عامل ویندوز کار کرده‌اید. می‌دانید که برای دیدن محتویات یک سی‌دی باید چه‌کار کنید.
• شما تا حالا در ویندوز خودتان برنامه‌های تازه نصب کرده‌اید (مثلاً برنامهٔ آفیس، فایرفاکس، بازی، یا هر برنامهٔ دیگری).
• شما می‌دانید که پارتیشن یعنی چه. می‌دانید که دیسک سخت (یا همان هارد) کامپیوتر شما می‌تواند به چند پارتیشن (درایو) تقسیم شود. و می‌دانید که کامپیوتر شما الان چند پارتیشن دارد و ظرفیت هرکدام چندگیگابایت است.

شما از من چه می‌خواهید؟

قرار نیست با خواندن این نوشته شما کاملاً به اوبونتو مسلط شوید و بتوانید همهٔ کارهایی را که در ویندوز انجام می‌دادید، اینجا هم انجام دهید. این راهنما شما را فقط تا این‌جا پیش خواهد برد:

• در پایان شما کامپیوتری خواهید داشت که هم ویندوز و هم اوبونتو روی آن نصب است و کار می‌کند.
• هر بار که کامپیوترتان را روشن می‌کنید، منویی می‌بینید که از شما می‌پرسد که می‌خواهید ویندوز بالا بیاید یا اوبونتو، و شما باید یکی از این دو را برگزینید.
• هیچ‌کدام از فایل‌های قدیمی شما پاک نشده‌اند. هنوز می‌توانید موسیقی‌های محبوب‌تان را بشنوید و فیلم‌های زیبای‌تان را ببینید.
• هیچ‌کدام از تنظیم‌های ویندوزتان به هم نریخته است. ویندوز شما درست به همان شکل قبلی کار می‌کند.
• پنج گیگابایت (5GB) از حافظهٔ دیسک سخت شما اشغال شده است.

چه چیز باید داشته باشید؟

برای نصب اوبونتو باید دست‌کم این چیزها را داشته باشید:

• یک کامپیوتر شخصی. کامپیوتری که مال خودتان باشد تا اگر فرایند نصب حدود یک روز طول کشید، مشکلی برای کسی پیش نیاید (البته برای من معمولاً بیشتر از ۴۵ دقیقه طول نمی‌کشد). روی کامپیوتر باید ویندوز XP نصب باشد و بتوان با آن کار کرد.
• سی‌دی (CD) یا دی‌وی‌دی (DVD) اوبونتو. این راهنما دست‌کم برای نسخه‌های 7.04 و 7.10 و 8.04 اوبونتو کار می‌کند.
• دست‌کم پانصد و دوازده مگابایت (512MB) حافظه (RAM). اگر بیشتر باشد که چه بهتر.
• دیسک سخت (هارد) با ظرفیت دست‌کم ده گیگابایت (10GB) که یکی از پارتیشن‌های آن دست‌کم شش گیگابایت فضای خالی داشته باشد.

و مهم‌تر از همه، مهم‌تر از همه، مهم‌تر از همه

• صبر، حوصله، و دقت. هیچ کاری را با شتاب انجام ندهید، به‌ویژه نصب‌کردن اوبونتو را.

آغاز کار

1. پشتیبان بگیرید. هرچند که قرار است با پیروی از این راهنما به داده‌های شما هیچ آسیبی نرسد، ولی باز هم پیشنهاد می‌کنم اگر دادهٔ خیلی حساسی روی کامپیوترتان دارید، پیش از نصب اوبونتو یک نسخه از آن را روی سی‌دی یا دیسکت یا حافظهٔ فلش کپی کنید. منظورم از دادهٔ خیلی حساس فایل‌های موسیقی‌تان نیست؛ منظورم پروژهٔ درسی‌تان است که چندروز است روی آن کار کرده‌اید و فردا باید تحویل بدهیدش.

2. کامپیوتر را روشن کنید تا ویندوز بالا بیاید. حالا کامپیوتر را ری‌استارت (restart) کنید. در همین بین سی‌دی اوبونتو را هم در درایو بگذارید تا وقتی کامپیوتر دوباره می‌خواهد بالا بیاید سی‌دی اوبونتو هم در درایو باشد.

3. حالا باید کامپیوتر را با سی‌دی اوبونتو «بالا بیاورید» (یعنی بوت کنید). در بیشتر موارد خودبه‌خود این اتفاق می‌افتد. نشانه‌اش این است که دیگر ویندوز را نمی‌بینید و به جایش، نشان اوبونتو پدیدار می‌شود. این یعنی کامپیوتر سی‌دی اوبونتو را شناخته و موقتاً ویندوز را بی‌خیال شده و از روی سی‌دی بالا آمده است. اگر این طور نشد و دوباره ویندوز بالا آمد، باید تنظیمات بایوس کامپیوتر را تغییر دهید و به کامپیوتر بگویید که پیش از بالاآوردن ویندوز، روی درایو سی‌دی به دنبال سیستم‌عامل بگردد. برای انجام این تنظیمات از شخص باتجربه‌تری کمک بگیرید.
   

4. در نخستین پنجره‌ای که پس از بالاآمدن اوبونتو پدیدار می‌شود، چند گزینه هست. شما باید همان گزینهٔ پیش‌فرض (اولین گزینه) را برگزینید و کلید Enter را بزنید. اولین گزینه این است: Start or install Ubuntu. با این کار اوبونتو از روی سی‌دی اجرا می‌شود. کمی باید صبر کنید تا اوبونتو از روی سی‌دی کاملاً اجرا شود.

5. پس از چند دقیقه، یک سیستم‌عامل کامل را روبه‌روی خود می‌بینید. این همان اوبونتو است! شما می‌توانید کاملاً با این سیستم کار کنید و برنامه‌هایش را بیازمایید. ولی هنوز هیچ چیز نصب نشده و هیچ تغییری در سیستم شما داده نشده است. همه چیز دارد از روی سی‌دی اجرا می‌شود. اگر از نصب اوبونتو منصرف شده‌اید، هنوز دیر نشده است: اگر از این محیط خارج شوید و سی‌دی را بیرون بیاورید، دوباره همه‌چیز مثل روز اول می‌شود. دوباره ویندوز بالا می‌آید و کامپیوتر هیچ چیز از اوبونتو به خاطرش نخواهد آمد. شگفت‌انگیز است، نه؟ به این پدیده، سیستم‌عامل زنده (live) می‌گویند.

6. روی دسکتاپ این محیط جدید، گزینه‌ای به نام Install می‌بینید. این همان چیزی است که اوبونتو را به طور دائمی نصب می‌کند. ولی فعلاً ما با آن کاری نداریم. پیش از آن باید پارتیشن‌های کامپیوترتان را برای نصب اوبونتو آماده کنید. از منوی بالای صفحه، گزینهٔ System، از آن‌جا گزینهٔ Administration و سپس Partition Editor را برگزینید.
   

7. در پنجره‌ای که ظاهر می‌شود، همهٔ پارتیشن (درایو)های کامپیوترتان نشان داده می‌شود. حالا باید حدود پنج گیگابایت فضای خالی برای نصب اوبونتو تدارک ببینیم. قرار بود که یکی از پارتیشن‌های کامپیوتر شما دست‌کم شش گیگابایت فضای خالی داشته باشد. روی مستطیل مربوط به آن پارتیشن در این پنجره کلیک راست کنید و گزینهٔ Resize/Move را برگزینید. بعد آن پارتیشن را کوچک کنید تا پنج گیگابایت در انتهای آن آزاد شود. کارمان با این برنامه تمام شد. حالا دکمهٔ Apply را بفشارید تا تغییرات شما واقعاً روی دیسک انجام شود.

8. حالا روی آیکون Install روی دسکتاپ، دوبار کلیک کنید تا برنامهٔ نصب اوبونتو اجرا شود. فرایند نصب بسیار ساده است. کافی است که شما پی‌درپی دکمهٔ Next را بفشارید. هر جا هم که لازم بود، اطلاعاتی را که از شما می خواهد وارد کنید؛ مثلاً باید کشور ایران را روی نقشه برگزینید و زبان دلخواه خود را انتخاب کنید و برای خود یک نام کاربری (username) و گذرواژه (password) تعیین کنید. تا این که می‌رسید به پنجرهٔ پارتیشن‌بندی. در این پنجره باید تعیین کنید که اوبونتو روی کدام پارتیشن نصب شود. در این مرحله (که مهم ترین مرحلهٔ نصب اوبونتوست) باید این گزینهٔ را برگزینید: Use largest continuous free disk space. معنی‌اش این است که اوبونتو روی بیشترین فضای خالیِ پیوستهٔ موجود در دیسک نصب می‌شود؛ یعنی همان پنج گیگابایتی که شما در مراحل پیش آزاد کرده بودید. اوبونتو در این فضای خالی دو تا پارتیشن جدید می‌سازد و آن‌ها را مطابق سلیقهٔ خودش فرمت می‌کند. خیالتان راحت باشد که فرمت‌کردن این دو پارتیشن هیچ آسیبی به بقیهٔ فایل‌هایتان نمی‌زند.

9. بازهم دکمهٔ Next را بفشارید. در یکی از مراحل بعدی، اوبونتو به شما می‌گوید که اگر دلتان بخواهد، می‌توانید تنظیمات ویندوزتان را به طور خودکار به اوبونتو منتقل کنید؛ یعنی مثلاً کاری کنید که عکس پس‌زمینهٔ اوبونتو همان عکس پس‌زمینهٔ ویندوزتان باشد. برگزیدن یا برنگزیدن این گزینه فرق مهمی ایجاد نمی‌کند. هر کاری که دلتان خواست بکنید.

10. در پایان، یک بار همهٔ تنظیمات را نشان می‌دهد تا شما مرور کنید. با فشردن کلید Install فرایند نصب آغاز می‌شود. از اینجا به بعد می‌توانید حدود نیم ساعت منتظر بنشینید تا همهٔ فایل‌های لازم روی دیسک شما کپی شود و اوبونتو به طور دائمی روی کامپیوترتان نصب شود. پس از پایان نصب، کامپیوتر را ری‌استارت کنید.

11. اگر همه‌چیز درست پیش رفته باشد، با راه‌اندازی دوبارهٔ کامپیوتر، باید صفحهٔ سیاهی را ببینید که در آن سه گزینه مربوط به اوبونتو و یک گزینه مربوط به ویندوز وجود دارد. برای رفتن به اوبونتو روی گزینهٔ اول Enter می‌زنید. اگر هم می‌خواهید به ویندوز بروید، گزینهٔ آخر، یعنی ویندوز را برمی‌گزینید.

12. الان شما یک اوبونتو دارید که آمادهٔ کارکردن است. می‌توانید از منوی Places، گزینهٔ Home را برگزینید و از آن‌جا به پوشهٔ Examples بروید. در این پوشه، نمونه‌ای از انواع فایل‌ها است که می‌توانید بازشان کنید تا با برنامه‌های اوبونتو بیشتر آشنا شوید. یک فیلم کوتاه و یک موسیقی نمونه هم در این پوشه هست.

توصیه‌های پس از نصب

• این یک سیستم کاملاً تازه است. برای این که بتوانید کارهای روزمره‌تان را با آن انجام دهید، شاید لازم باشد که برنامه‌های گوناگونی نصب کنید یا امکانات زبان فارسی را به آن بیفزایید یا هزار کار دیگر. این راهنما دربارهٔ این کارها توضیح نمی‌دهد، ولی سایت‌های زیادی هست که شما را در این باره به زبان فارسی راهنمایی می‌کنند. مثلاً سایت «هزاردستان» به نشانی www.hezardastan.org پر است از راهنمایی‌های مفید برای کاربران تازه‌کار اوبونتو.
• کاربران باتجربهٔ اوبونتو معمولاً خیلی خوب به پرسش‌های تازه‌کاران پاسخ می‌دهند (مثل من که نشسته‌ام و این راهنما را برای شما نوشته‌ام). اگر پرسشی دربارهٔ چیزی داشتید، با یک جستجوی ساده در اینترنت معمولاً به پاسخ خود می‌رسید. اگر خواندن نوشته‌های انگلیسی برایتان آسان است، کارتان خیلی زودتر راه می‌افتد. حتی می‌توانید در انجمن کاربران ایرانی اوبونتو به نشانی www.ubuntu-ir.org عضو شوید و پرسش خود را آن‌جا بنویسید. معمولاً کسی هست که شما را راهنمایی کند.
• احتیاط! اگر قرار است که به طور مرتب بین ویندوز و اوبونتو جابه‌جا شوید، توصیهٔ اکید می‌کنم که ویندوز یا اوبونتو را Hibernate نکنید، بلکه به طور کامل Shut Down کنید. وگرنه، ممکن است فایل‌هایی که در یکی از این دو سیستم باز هستند، در سیستم دیگر دیده نشوند و بعد به طور کامل پاک شوند.

تکذیب‌نامه

این راهنما فقط برای کمک به شما در نصب اوبونتو نوشته شده است. من شخصاً بارها با این روش اوبونتو را روی کامپیوتر خودم و دوستانم نصب کرده‌ام و هیچ‌گاه مشکلی پیش نیامده است. با این حال، من هیچ مسئولیتی را در قبال پاک‌شدن اطلاعات کامپیوتر شما نمی‌پذیرم. شما با مسئولیت خودتان از این راهنما پیروی می‌کنید. بهتر است که شما همیشه از داده‌های خود یک نسخهٔ پشتیبان داشته باشید تا اگر پیشامد بدی رخ داد، زیانِ جبران‌ناپذیری نبینید.

تنظیمات ورود به اوبونتو: نام کاربری و گذرواژه

افزودن کاربران جدید

اگر کامپیوتر شما هم چند کاربر دارد، مثلاً شما و اعضای دیگر خانواده‌تان با یک کامپیوتر (با یک اوبونتو!) کار می‌کنید، می‌توانید با افزودن نام‌های کاربری برای هر نفر، کاری کنید که هر کس با تنظیمات دلخواه خودش با اوبونتو کار کند؛ یعنی مثلاً عکس زمینهٔ رومیزی‌اش (desktop background) را به سلیقهٔ خودش برگزیند، یا تاریخچهٔ همهٔ صفحه‌های اینترنتی که دیده است ویژهٔ خودش باشد، و بسیاری از جزئیات دیگر. برای تعریف‌کردن کاربران جدید به اوبونتو باید این کار را بکنید:

• در منوی System گزینهٔ Administration و سپس گزینهٔ Users and Groups را برگزینید.
• اوبونتو از شما می‌خواهد که رمز عبور خود را وارد کنید. به حرفش گوش کنید!
• در پنجره‌ای که باز می‌شود، روی دکمهٔ «افزودن کاربر» (Add User) کلیک کنید.

• در پنجره‌ای که باز می‌شود، مشخصات کاربر جدید را بنویسید. خط اول (username) یعنی «نام کاربری»، یعنی همان نامی که باید برای ورود تایپ کنید. خط دوم (real name) نام واقعی کاربر است که آن را به دلخواه وارد می‌کنید.

با این کار یک کاربر جدید به اوبونتو افزوده می‌شود. اگر می‌خواهید چیزهایی را که برای یک کابر تنظیم کرده‌اید تغییر دهید، آن کاربر را از فهرست برگزینید و روی دکمهٔ «ویژگی‌ها» (Properties) کلیک کنید تا پنجرهٔ تنظیمات دوباره باز شود.

وقتی اوبونتو بالا می‌آید…

به طور پیش‌فرض هر بار که اوبونتو بالا می‌آید، از ما می‌خواهد که نام کاربری (username) و گذرواژه (رمز عبور یا password) خود را وارد کنیم. این نام کاربری معمولاً همانی است که هنگام نصب اوبونتو یک بار تعیین کرده‌ایم، مگر این که بعد از نصب کاربران دیگری را هم به سیستم افزوده باشیم.
اگر می‌خواهید که هر بار مجبور نباشید نام کاربری و گذرواژهٔ خود را وارد کنید، و اوبونتو به طور خودکار بالا بیاید باید این کار را بکنید:

• در منوی اصلی اوبونتو، گزینهٔ System و سپس گزینهٔ Adminnistration و سپس Login Window را برگزینید.
• این بار هم اوبونتو از شما می‌خواهد که رمز عبور خود را وارد کنید.
• در پنجره‌ای که باز شده است (شکل زیر) به زبانهٔ Security بروید.

• کنار گزینهٔ «فعال‌سازی ورود خودکار» (Enable Automatic Login) تیک بزنید.

با این پنجره خیلی چیزهای دیگر را هم می‌شود تنظیم کرد. مثلاً گزینهٔ «فعال‌سازی ورود زمان‌دار» (Enable Timed Login) برای این است که اگر کامپیوتر بالا آمد و کسی به آن دست نزد، پس از زمان مشخصی (مثلاً پس از ۳۰ ثانیه) اوبونتو با نام یکی از کاربران وارد شود. این برای کامپیوترهایی که فقط یک کاربر ندارند شاید مفید باشد. در زبانهٔ Local هم می‌شود چهره (theme) ظاهری پنجرهٔ ورود به اوبونتو را تعیین کرد. گزینه‌های بسیار زیبایی در فهرست این چهره‌ها هست که می‌توانید امتحانشان کنید.

اوبونتوی من

تنظیمات شخصی و برنامه‌هایی که من روی اوبونتو نصب می‌کنم. (نسخهٔ ۷٫۰۴ اوبونتو)

این نوشته فهرست برنامه‌هایی است که من هر بار پس از نصب اوبونتو آن‌ها را روی کامپیوترم نصب می‌کنم تا بتوانم کارهای روزمره‌ام را با آن‌ها انجام دهم. سعی می‌کنم این نوشته را همیشه به‌روز نگه دارم تا بتوانید ببینید که برای هر کاری در اوبونتو چه راه‌حلی وجود دارد.
این نرم‌افزارها همه آزاد هستند. توضیح کوتاهی را دربارهٔ توانایی‌های هر برنامه نوشته‌ام، ولی توضیحات دقیق دربارهٔ نصب و پیکربندی این برنامه‌ها در اینجا نیامده‌اند. اگر دربارهٔ هرکدام از آن‌ها پرسشی داشتید، می‌توانید در پایان همین نوشته یادداشت بگذارید و بپرسید. امیدوارم که بتوانم کمکی کنم.

واژه‌نامهٔ StarDict

استاردیکت (StarDict) یک واژه‌نامه (دیکشنری) آزاد است که هم در ویندوز و هم در لینوکس کار می‌کند. پس از نصب آن، باید فایل‌های داده‌ای مختلف را هم بارگیری کنید و آن را در پوشهٔ ویژهٔ برنامه کپی کنید تا استاردیکت آن‌ها را بخواند و معنی واژه‌ها را نشان دهد. (برای کپی فایل‌های واژه‌نامه در مسیر مخصوص حتماً باید از ترمینال و از دستور sudo cp -R استفاده کنید.) این فایل‌های داده‌ای، واژه‌نامه‌های مختلفی هستند که از سایت این برنامه می‌توان آن‌ها را بارگیری کرد. من خودم سه تا از واژه‌نامه‌های آن را به کار می‌برم: واژه‌نامهٔ انگلیسی به انگلیسی لانگمن، دانشنامهٔ فشردهٔ بریتانیکا به انگلیسی، و همچنین یک واژه‌نامهٔ انگلیسی به فارسی.

یک ویژگی خیلی خوب این واژه‌نامه این است که می‌تواند معنی واژه‌ها را تنها با انتخاب واژه‌ها در هر برنامه‌ای (مثلاً در فایرفاکس) نشان دهد. با این کار یک پنجرهٔ شناور کوچک باز می‌شود که معنی آن واژه را نشان می‌دهد. همچنین استاردیکت می‌تواند واژه‌ها را تلفظ کند. این کار را هم با مجموعه‌ای از فایل‌های صوتی که از سایت برنامه قابل بارگیری است انجام می‌دهد.

نرم‌افزار ویرایش صوت Audacity

این برنامه قابل مقایسه با برنامه‌های معروف ویرایش صوت مانند Sony Sound Forge یا Adobe Audition است، با این تفاوت که یک نرم‌افزار آزاد است و برای بیشتر سیستم‌های عامل (از جمله لینوکس و ویندوز) نوشته شده است. با این برنامه می‌توان فایل‌های صوتی را به طور حرفه‌ای ویرایش کرد، و در عین حال می‌توان کارهای روزمرهٔ صوتی را نیز با آن انجام داد؛ کارهایی مثل تبدیل قالب‌های مختلف صوتی به یکدیگر (مثلاً تبدیل فایل‌های wav. به قالب mp3. یا به قالب جدید و بسیار خوب ogg.) یا تغییر کیفیت آهنگ‌ها (برای کاستن از حجم آن‌ها) یا بریدن آهنگ‌ها به قسمت‌های کوچکتر.
از آن جا که استفاده از قالب پرطرفدار mp3 در بسیاری از کشورها محدودیت‌های قانونی دارد و در نرم‌افزارهای آزادی مثل Audacity استفاده از این قالب با مشکل قانونی روبه‌رو است، Audacity برای تبدیل فایل‌های mp3 نیاز به یک برنامهٔ کمکی خارجی دارد. نام این برنامه LAME است که آن را هم می‌توانید به رایگان از سایتش بارگیری کنید و سپس آن را به Audacity بشناسانید.

(داخل پرانتز بگویم که هر برنامه‌ای که بخواهد فایل‌های mp3 را بخواند یا بنویسد، باید از شرکت صاحب حق اختراع این قالب اجازه بگیرد و محدودیت Audacity نیز به همین خاطر است. به همین دلیل، قالب دیگری برای فایل‌های صوتی (و تصویری) ساخته شده است که هیچ محدودیتی از نظر قانونی ندارد و نسبت کیفیت به حجم آن نیز کمی بهتر از قالب mp3 است. این قالب ogg نام دارد و همهٔ برنامه‌های تحت لینوکس از آن به خوبی پشتیبانی می‌کنند. مشکل فقط اینجاست که ogg هنوز به اندازهٔ mp3 بین کاربران کامپیوتر رایج نیست. نرم‌افزار Audacity به خوبی می‌تواند فایل‌های صوتی را به قالب ogg تبدیل کند.)

نرم‌افزار ساخت سی‌دی و دی‌وی‌دی‌های صوتی و داده‌ای Graveman

اوبونتو به طور پیش‌فرض ابزاری برای ساختن سی‌دی و دی‌وی‌دی دارد، ولی این ابزار فقط کارهای ساده‌ای را انجام می‌دهد. برنامه‌ای به نام Graveman گزینه‌های بسیار بیشتری را برای ساختن سی‌دی و دی‌وی‌دی فراهم می‌کند. از جمله امکان ساختن سی‌دی‌های صوتی، نوشتن تصویر (image) روی حافظهٔ کامپیوتر، ساختن سی‌دی از روی تصویرهای ذخیره‌شده، و کارهای دیگری مانند پاک‌کردن سی‌دی‌های RW. کار با این برنامه بسیار آسان است.

نرم‌افزار اتصال تلفنی به اینترنت GNOME PPP

با این نرم‌افزار می‌توان اتصال تلفنی به اینترنت را به راحتی تنظیم کرد. کار با این برنامه بسیار آسان‌تر از ابزار پیش‌فرض اوبونتو برای این کار است. این برنامه امکانات دیگری مانند شناسایی خودکار مودم، ذخیرهٔ شماره‌تلفن‌ها، تنظیم صدای مودم و نمایش زمان اتصال به اینترنت را دارد.

نرم‌افزار انتقال برنامه‌های بارگیری و نصب‌شدهٔ اوبونتو بر روی سی‌دی APTonCD

یکی از مشکلات بزرگ برای کسانی که اوبونتو را در کامپیوترهای خانگی خود به کار می‌برند، مسئلهٔ بارگیری برنامه‌های گوناگون از اینترنت است. حجم این برنامه‌ها و به‌روزرسانی‌های امنیتی اوبونتو معمولاً بسیار زیاد است و بارگیری آن‌ها از اینترنت ممکن زمان بسیار زیادی طول بکشد. با نرم‌افزار APTonCD می‌توان این فایل‌ها را از یک کامپیوتر به روی سی‌دی منتقل کرد و از آن سی‌دی برای نصب برنامه‌های مشابه در کامپیوترهای دیگری که به اینترنت پرسرعت دسترسی ندارند بهره گرفت.

طراحی صفحات وب با Nvu

با این برنامه می‌توان صفحات وب را به راحتی در یک محیط دیداری (مثل برنامه‌های واژه‌پرداز) طراحی کرد. این برنامه برای ساختن سایت‌های اینترنتی ساده که فقط از HTML استفاده می‌کنند بسیار مناسب است.

نرم‌افزار پخش موسیقی و فیلم gxine

این نرم‌افزار می‌تواند برخی از قالب‌هایی را که Totem (نرم‌افزار پیش‌فرض اوبونتو) به خوبی پخش نمی‌کند پخش کند. مثلاً gxine می‌تواند هنگام پخش دی‌وی‌دی، منوهای آن را فعال کند، یا می‌تواند فایل‌های flv (همان قالب فایل‌های سایت youtube.com) را پخش کند که توتم قادر به پخش آن نیست. داشتن این برنامه به عنوان جایگزین توتم در موارد ضروری توصیه می‌شود.

نرم‌افزار شیبه‌ساز آسمان Stellarium

این برنامهٔ بسیار جذاب می‌تواند تصویر واقعی و لحظه‌به‌لحظهٔ آسمان بالای سرتان را نشان دهد. تنها کافی است که طول و عرض جغرافیایی محل زندگی‌تان را در تنظیمات برنامه مشخص کنید تا تصویر ستاره‌های آسمان (در شب) یا مکان خورشید (در روز) را همان طور که واقعاً در آسمان بالای سرتان هست ببینید. به علاوه، استلاریوم اطلاعات دقیقی از ستاره‌ها و سیاره‌های آسمان را می‌نویسد و می‌تواند تصویر واقعی ستاره‌ها و کهکشان‌ها را با بزرگ‌نمایی بسیار زیادی نشان دهد. این برنامهٔ بسیار زیبا برای دانش‌آموزان و دانشجویان می‌تواند بسیار سرگرم‌کننده و آموزنده باشد.

نرم‌افزار جبری Maxima

این نرم‌افزار شباهت زیادی به نرم‌افزارهایی چون Mathematica یا Maple دارد و می‌تواند بسیاری از محاسبات ریاضی را با سرعت و دقت زیادی اجرا کند. کارکردهای این برنامه بسیار فراتر از یک ماشین‌حساب است. مکسیما می‌تواند عبارت‌های جبری را ساده کند یا انتگرال‌های معین یا نامعین را محاسبه کند و نمودارهای دوبعدی و سه‌بعدی را رسم کند. برای دانشجویان رشته‌های فنی و به‌ویژه رشته‌های علوم مکسیما می‌تواند کمک بسیار بزرگی باشد. نرم‌افزار دیگری که توانایی‌هایش بیشتر در محاسبات عددی متمرکز است Octave نام دارد که بسیار شبیه MATLAB است و آن هم برای رشته‌های مهندسی بسیار مناسب است.